ABD Hava Kuvvetleri, 18 Eylül'de Arizona'daki Davis-Monthan Hava Üssü'nde düzenlenen törenle EC-130H Compass Call elektronik harp uçağını resmen emekliye ayırdı. Aynı üste konuşlu 355. Kanat da son A-10 Warthog uçağını emekliye ayırarak üssün operasyonel yapısında köklü bir dönüşümü başlattı. Bu değişim, ABD Hava Kuvvetleri'nin elektronik harp ve yakın hava desteği yeteneklerini yeniden şekillendirme stratejisinin bir parçası.
EC-130H'in emekliliği ve EA-37B'ye geçiş
55. Kanat'a bağlı EC-130H Compass Call filosu, yıllardır düşman hava savunma sistemlerini baskılamak, iletişimi bozmak ve elektronik saldırı görevleri yürütmek için kullanılıyordu. C-130 Hercules nakliye uçağından dönüştürülen bu platform, özellikle Irak, Afganistan ve Suriye'deki operasyonlarda kritik rol oynadı. Ancak uçakların yaşlanması ve artan bakım maliyetleri nedeniyle modernizasyon ihtiyacı doğdu. Yerini alacak olan EA-37B, Gulfstream G550 iş jeti tabanlı, daha hızlı, daha yüksek irtifada uçabilen ve gelişmiş elektronik harp sistemleriyle donatılmış bir platform. EA-37B, daha geniş bir frekans aralığında karıştırma yapabilecek ve ağ merkezli harp yetenekleriyle düşman hava savunmasını etkisiz hale getirebilecek.
ABD Hava Kuvvetleri, EA-37B'nin ilk teslimatını 2023 yılında almıştı ve uçak şu anda test ve değerlendirme sürecinde. 55. Kanat, yeni uçaklara geçiş için personel eğitimine başladı bile. EC-130H'lerin bir kısmı ise Davis-Monthan'daki 309. Havacılık Bakım ve Onarım Grubu'nda depolanacak.
Davis-Monthan'da A-10'ların sonu
Aynı törende 355. Kanat, son A-10 Warthog uçağını da emekliye ayırdı. A-10, yakın hava desteği görevlerinde efsanevi bir üne sahipti ve özellikle Irak ve Afganistan'da piyade birliklerinin en büyük koruyucusuydu. Ancak Hava Kuvvetleri, A-10'ların yüksek tehdit ortamlarında hayatta kalma kabiliyetinin düşük olduğunu ve modern savaş alanında yerini F-35 gibi çok amaçlı uçaklara bırakması gerektiğini savunuyor. Davis-Monthan, yıllardır A-10 filosuna ev sahipliği yapıyordu; bu emeklilikle birlikte üs, elektronik harp ve insansız hava aracı operasyonlarına odaklanacak. 355. Kanat'ın bir kısmı, gelecekte MQ-9 Reaper gibi İHA'ları işletecek.
Davis-Monthan Hava Üssü, aynı zamanda dünyanın en büyük uçak depolama tesisi olan Havacılık Bakım ve Onarım Merkezi'ne (AMARG) ev sahipliği yapıyor. Emekliye ayrılan EC-130H ve A-10 uçaklarının bir bölümü burada uzun süreli depolanacak, bir kısmı ise parçalanacak veya müzelere gönderilecek.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD Hava Kuvvetleri'nin elektronik harp yeteneklerini modernize etmesi, özellikle Çin ve Rusya'nın gelişmiş hava savunma sistemleri karşısında önem taşıyor. EA-37B, gelecekteki çatışmalarda hava üstünlüğü sağlamak için kritik bir araç olacak. A-10'ların emekliliği ise yakın hava desteği doktrininde köklü bir değişimi simgeliyor; ABD, artık daha yüksek teknolojili, ağ merkezli ve insansız sistemlere yöneliyor. Bu dönüşüm, NATO müttefikleri ve diğer ülkeler için de bir örnek teşkil ediyor. Özellikle Türkiye gibi kendi hava gücünü modernize eden ülkeler, elektronik harp ve İHA yeteneklerine yatırım yapmanın gerekliliğini bir kez daha görüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin EC-130H'i emekliye ayırıp EA-37B'ye geçişi ve A-10'ları devreden çıkarması, Türk Hava Kuvvetleri'nin modernizasyon planları açısından dersler içeriyor. Türkiye, kendi elektronik harp uçağı ihtiyacını karşılamak için ANKA-3 ve HÜRJET gibi yerli projeleri hızlandırırken, aynı zamanda F-16 modernizasyonu ve TF-X projesiyle hava üstünlüğünü korumaya çalışıyor. ABD'nin A-10'dan vazgeçmesi, yakın hava desteğinde İHA'ların ve hassas güdümlü mühimmatın önemini artırıyor; Türkiye'nin Bayraktar TB2 ve Akıncı gibi İHA'ları bu alanda zaten kanıtlanmış durumda. Ayrıca, ABD'nin elektronik harp yeteneklerini güçlendirmesi, NATO içindeki dengeleri ve Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu etkileyebilir. Türkiye, savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltmak için yerli ve milli çözümlere yönelmeli.
