ABD Donanması'nın Seawolf sınıfı nükleer hücum denizaltısı USS Connecticut'ın, 2021'de Güney Çin Denizi'nde bilinmeyen bir su altı engeline çarparak ağır hasar görmesinin ardından göreve dönüş tarihi bir kez daha ertelendi. Donanma, daha önce 2025 olarak açıkladığı geri dönüş takvimini önce bu yıla çekmiş, şimdi ise onarımların hâlâ sürdüğünü ve denizaltının ancak 2027'de hizmete dönebileceğini duyurdu. Bu gecikme, ABD'nin su altı gücünde kritik bir boşluk yaratırken, denizaltının onarım maliyeti ve stratejik etkileri de tartışılıyor.
Olayın Arka Planı ve Onarım Süreci
USS Connecticut, 2 Ekim 2021'de Hint-Pasifik bölgesinde rutin bir görev sırasında su altında çarptığı bir nesne nedeniyle ciddi şekilde hasar gördü. Kazada denizaltının ön kısmındaki sonar kubbesi ve balast tankları büyük ölçüde zarar gördü; mürettebattan yaralananlar oldu. Denizaltı, kendi gücüyle Guam'a limanına dönebildi ancak o tarihten bu yana onarılamadı. Onarım çalışmaları Washington'daki Puget Sound Donanma Tersanesi'nde sürdürülüyor. Donanma yetkilileri, onarımın karmaşıklığını ve yedek parça tedarikindeki zorlukları gerekçe göstererek takvimin sürekli ötelendiğini belirtiyor. Özellikle Seawolf sınıfı denizaltıların üretim hattının kapanmış olması, özel parça üretimini gerektiriyor ve bu da süreci uzatıyor.
ABD Donanması başlangıçta Connecticut'ın 2025 yılında tekrar hizmete gireceğini öngörüyordu. Ancak 2024'te yapılan değerlendirmelerde bu tarih önce 2026'ya, ardından 2027'ye çekildi. Donanma, denizaltının nihai emekliliği için de planlama yapmaya başladı; zira onarım maliyetleri, yeni bir denizaltı inşa etme maliyetine yaklaşmış durumda. Kongre kaynaklarına göre onarımın toplam maliyeti 500 milyon doları aşabilir. Denizaltının 2027'de göreve dönmesi durumunda bile, kalan hizmet ömrünün kısa olacağı ve muhtemelen 2030'ların başında emekliye ayrılacağı değerlendiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
USS Connecticut, ABD'nin en gelişmiş üç Seawolf sınıfı denizaltısından biri. Bu denizaltılar, soğuk savaş sonrası dönemde Sovyetler Birliği'nin gelişmiş su altı yeteneklerine karşı geliştirilmiş, sessizlik ve derinlik performansıyla biliniyor. Connecticut'ın devre dışı kalması, ABD'nin özellikle Hint-Pasifik'te Çin'e karşı yürüttüğü su altı üstünlüğü mücadelesinde önemli bir kayıp anlamına geliyor. Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'nın denizaltı filosunu hızla modernize ettiği ve Güney Çin Denizi'nde iddialı adımlar attığı bir dönemde, ABD'nin elindeki en kabiliyetli platformlardan birinin yıllarca hizmet dışı kalması dengeleri etkiliyor.
Öte yandan, olay ABD Donanması'nın genel bakım-onarım altyapısındaki sorunları da gözler önüne seriyor. Ülkedeki dört kamu tersanesi, hem mevcut denizaltıların bakımını hem de yeni Columbia sınıfı stratejik denizaltıların üretimini aynı anda yürütmekte zorlanıyor. Denizaltı filosunun hazırlık oranı son yıllarda düşüş eğiliminde. Bu durum, ABD'nin aynı anda hem Avrupa'da Rusya'ya hem de Asya'da Çin'e karşı caydırıcılık sağlama çabalarını zorlaştırıyor. Connecticut'ın onarım sürecinin uzaması, ABD'nin denizaltı gücündeki nicelik ve nitelik açığını derinleştirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
USS Connecticut'ın göreve dönüşünün 2027'ye ertelenmesi, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da küresel deniz güvenliği dengeleri açısından dolaylı etkiler taşıyor. ABD'nin Hint-Pasifik'teki denizaltı varlığındaki zayıflama, NATO'nun genel caydırıcılık kapasitesini ve ittifak içi kaynak dağılımını etkileyebilir. Türkiye, kendi denizaltı filosunu güçlendirmek için yerli projeler yürütüyor; bu tür gelişmeler, denizaltı teknolojilerinin stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Ayrıca ABD'nin bakım-onarım kapasitesindeki sıkıntılar, Türkiye'nin savunma sanayii iş birliklerinde alternatif arayışlarını da dolaylı olarak etkileyebilir.
