ABD Çalışma Bakanlığı (DOL), ülkenin en tartışmalı göçmenlik programlarından biri olan H-1B vize sisteminde kapsamlı değişiklikler önerdi. Yeni düzenlemeler, özellikle teknoloji şirketlerinin yoğun olarak kullandığı bu vize türünde asgari ücret seviyelerini yükseltmeyi ve başvuru şartlarını sıkılaştırmayı hedefliyor. Önerilen kurallar, 2025 yılı başında yürürlüğe girebilir. Değişiklikler, hem mevcut H-1B çalışanlarını hem de gelecekte başvuru yapacak uluslararası öğrencileri doğrudan etkileyecek.
Yeni düzenlemelerin detayları
DOL'un önerdiği değişikliklerin merkezinde, H-1B vizesiyle çalışan yabancı işçilere ödenmesi gereken asgari ücretin piyasa ortalamalarına göre yeniden belirlenmesi yer alıyor. Mevcut sistemde dört seviyeden oluşan ücret skalasının, özellikle düşük ve orta seviyelerdeki maaşların önemli ölçüde artırılması planlanıyor. Örneğin, giriş seviyesi (Seviye 1) pozisyonlar için mevcut asgari ücretin yüzde 40 ila 50 oranında yükseltilmesi bekleniyor.
Bunun yanı sıra, işverenlerin H-1B başvurularında daha kapsamlı belgeler sunması zorunlu hale getiriliyor. Şirketler, pozisyonun gerçekten nitelikli bir yabancı işçi gerektirdiğini kanıtlamak için ayrıntılı iş tanımları ve başvuru sürecinde ABD'li işçilere öncelik verildiğine dair belgeler ibraz edecek. Ayrıca, üçüncü taraf istihdam firmaları (outsourcing şirketleri) aracılığıyla yapılan başvurulara yönelik daha sıkı denetim öngörülüyor.
Uluslararası öğrenciler için zorluklar
Değişikliklerden en çok etkilenecek gruplardan biri de ABD'de eğitim gören uluslararası öğrenciler. Mezuniyet sonrası çalışma izni (OPT) programından H-1B'ye geçiş yapmak isteyen öğrenciler için yeni ücret eşikleri ve başvuru süreçleri ciddi engeller oluşturabilir. Özellikle STEM alanlarında (bilim, teknoloji, mühendislik, matematik) eğitim alan öğrenciler, yüksek ücret talepleri nedeniyle iş bulmakta zorlanabilir. Uzmanlar, bu durumun ABD'nin küresel yetenek çekme kapasitesini olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
DOL, önerilen kuralların ABD'li işçilerin ücretlerini korumayı ve yabancı işgücünün kötüye kullanılmasını engellemeyi amaçladığını savunuyor. Ancak teknoloji devleri ve yükseköğretim kurumları, düzenlemelerin inovasyonu ve rekabet gücünü baltalayacağı gerekçesiyle karşı çıkıyor. Kamuoyu görüşüne açılan teklifin 60 günlük yorum süresi devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye için H-1B vize değişiklikleri, ABD'de çalışma hayali kuran yüzlerce Türk mühendis ve akademisyeni doğrudan ilgilendiriyor. Özellikle Silikon Vadisi başta olmak üzere teknoloji sektöründe kariyer yapmak isteyen Türk gençleri, artan ücret eşikleri ve sıkı şartlar nedeniyle alternatif ülkeleri (Kanada, Almanya, Birleşik Krallık) değerlendirmeye başlayabilir. Bu durum, Türkiye'nin yurt dışına nitelikli işgücü göçünü artırabilirken, ABD ile olan teknoloji ve eğitim bağlarını zayıflatabilir. Küresel ölçekte ise yetenek savaşlarının kızışması ve beyin göçü rotalarının yeniden şekillenmesi bekleniyor.
