İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Perşembe günü yaptığı açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri'ni göçmenleri hiçbir bağlantılarının bulunmadığı Afrika ülkelerine sınır dışı ederek uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı. Örgüt, Washington yönetiminin uzak destinasyonlara sınır dışı etmeyi göçmenlere caydırıcı bir araç olarak kullandığını belirtti.
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün Suçlamaları
HRW'nin raporuna göre, ABD yönetimi, göçmenleri kendi ülkelerine değil, kültürel, dilsel veya ailevi bağlarının olmadığı Afrika ülkelerine gönderiyor. Bu uygulama, uluslararası mülteci hukuku ve insan hakları sözleşmelerine aykırılık teşkil ediyor. Örgüt, söz konusu sınır dışı işlemlerinin, göçmenlerin geri gönderilecekleri ülkelerde zulüm görme riskini artırdığını vurguladı.
HRW, ABD'nin bu politikayı özellikle son yıllarda yoğunlaştırdığını ve sınır dışı edilen kişilerin çoğunun Latin Amerika kökenli olduğunu, ancak Afrika ülkelerine gönderilenlerin sayısında da artış yaşandığını belirtti. Örgüt, göçmenlerin varış ülkelerinde dil bilmemeleri, sosyal destek ağlarından yoksun olmaları ve yasal statülerinin belirsizliği nedeniyle ciddi mağduriyet yaşadıklarını ifade etti.
ABD yetkilileri ise suçlamaları reddederek, sınır dışı işlemlerinin yasal çerçevede yürütüldüğünü ve göçmenlerin güvenliğinin sağlandığını savunuyor. Ancak HRW, elde ettiği tanık ifadeleri ve belgelerle bu iddiaların aksini ortaya koyuyor.
Uluslararası Hukuk ve Göç Politikaları
Uluslararası hukuka göre, bir devlet, bir kişiyi yalnızca o kişinin vatandaşı olduğu veya güvenli bir şekilde kabul edileceği bir ülkeye sınır dışı edebilir. ABD'nin uygulaması, bu ilkeyi ihlal etmekle eleştiriliyor. HRW, ABD'nin taraf olduğu Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi ile İşkenceye Karşı Sözleşme'ye atıfta bulunarak, bu tür sınır dışı işlemlerinin yasadışı olduğunu belirtiyor.
Göçmen hakları savunucuları, ABD'nin bu politikasının sadece hukuki değil, ahlaki açıdan da sorunlu olduğunu dile getiriyor. Sınır dışı edilen kişilerin birçoğunun sığınma talepleri henüz sonuçlanmamışken gönderildiği, bu nedenle geri gönderme yasağının (non-refoulement) ihlal edildiği öne sürülüyor.
Afrika ülkelerinden bazı yetkililer, kendi ülkelerine gönderilen göçmenlerin kabulü konusunda isteksiz. Bu ülkeler, ABD'nin bu kişileri zorla kabul ettirmeye çalıştığını ve yeterli bilgilendirme yapılmadığını belirtiyor. Öte yandan, bazı Afrika hükümetleri, ekonomik veya siyasi baskılar nedeniyle bu düzenlemelere sessiz kalmak zorunda kalıyor.
Küresel Göç Rejimi ve Tartışmalar
ABD'nin göçmenleri Afrika'ya sınır dışı etme politikası, küresel göç rejimindeki daha geniş bir eğilimin parçası. Avrupa Birliği de benzer şekilde, göçmenleri Ruanda gibi ülkelere gönderme planları tartışıyor. İnsan hakları örgütleri, bu tür politikaların göçmenleri korumak yerine caydırmayı amaçladığını ve insan onurunu hiçe saydığını savunuyor.
HRW, ABD yönetimine çağrıda bulunarak, keyfi sınır dışı işlemlerine son verilmesini ve göçmenlerin uluslararası koruma başvurularının adil şekilde değerlendirilmesini talep etti. Örgüt ayrıca, diğer ülkelerin de bu tür uygulamalara karşı ortak hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Göçmenlerin maruz kaldığı istismar, uluslararası toplumun göç politikalarını yeniden gözden geçirmesi gerektiğini gösteriyor. ABD'nin bu politikası, insan hakları ihlalleri nedeniyle uluslararası alanda artan bir baskıyla karşı karşıya. Önümüzdeki dönemde, bu konunun BM ve diğer uluslararası platformlarda daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, göçmenlerin sınır dışı edilmesi konusunda hassas bir konumda. Suriyeli mülteciler başta olmak üzere milyonlarca göçmene ev sahipliği yapan Türkiye, zaman zaman göçmenleri ülkelerine geri gönderme tartışmalarıyla gündeme geliyor. ABD'nin Afrika'ya sınır dışı politikası, Türkiye'nin kendi göç politikalarını uluslararası hukuka uygun şekilde yürütmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, bu tür uygulamalar, küresel göç yönetiminde çifte standartları ortaya koyarak, Türkiye'nin adil bir göç rejimi için uluslararası işbirliği çağrılarını güçlendirebilir.
