ABD Gaziler İdaresi (Department of Veterans Affairs - VA), yeni nesil elektronik sağlık kayıt sistemini (EHR) Ohio ve Kentucky eyaletlerinde bulunan dört ek tesiste daha Cumartesi günü itibarıyla kullanıma açtı. 10 milyar doları aşan bütçesiyle dikkat çeken bu sistemin, VA'nın mevcut altyapısını modernize ederek gazilerin sağlık hizmetlerine erişimini hızlandırması ve veri paylaşımını kolaylaştırması bekleniyor. Sistem daha önce birkaç pilot bölgede test edilmiş, yaşanan aksaklıklar nedeniyle eleştirilmişti.
Gelişmenin arka planı: Yeni sistemin özellikleri ve hedefleri
Cerner Corporation tarafından geliştirilen Oracle Health EHR sistemi, VA'nın 1980'lerden bu yana kullandığı VistA sisteminin yerini alıyor. Yeni sistem, askeri sağlık kuruluşları (Military Health System) ile veri paylaşımını sağlayarak, gazilerin sivil hastanelerdeki tedavi süreçlerinin de kesintisiz takip edilmesine imkân tanıyacak. Ancak sistemin ilk uygulamaları, Mann-Grandstaff VA Tıp Merkezi gibi pilot bölgelerde hasta randevularında gecikmeler ve veri kayıpları gibi sorunlara yol açmıştı. VA yetkilileri, bu kez yazılımda güncellemeler yapıldığını ve personelin daha kapsamlı eğitildiğini belirtiyor. Ohio ve Kentucky'deki dört tesis, sistemin geniş çaplı kullanımına geçişin önemli bir adımı olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD savunma ve sağlık sistemlerinde dijital dönüşüm
VA, ABD'nin en büyük entegre sağlık sistemi olup yaklaşık 9 milyon gaziye hizmet veriyor. Yeni EHR sisteminin başarısız olması, ABD Kongresi'nde de sık sık gündeme geliyor. Bu dönüşüm, yalnızca VA'yı değil, aynı zamanda Savunma Bakanlığı (DoD) ile ortak kullanım protokollerini de kapsıyor. Benzer sistemler, NATO ülkelerinde ve diğer müttefik devletlerde de sağlık verisi standardizasyonu açısından örnek teşkil edebilir. Ancak sistemin maliyeti ve ölçeği, uluslararası sağlık bilişimi projeleri için bir referans noktası oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
VA’nın elektronik sağlık kayıt sistemindeki bu güncelleme, doğrudan Türkiye’yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da, savunma ve sağlık bilişimi alanında dijital dönüşümün önemini ortaya koymaktadır. Türkiye’nin de benzer şekilde, askeri personel ve gazilere yönelik sağlık hizmetlerini entegre eden bir altyapıya ihtiyaç duyduğu bilinmektedir. ABD’nin karşılaştığı maliyet ve uygulama zorlukları, bu tür sistemlerin dikkatli planlanması gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, NATO müttefiki olarak Türkiye’nin, standartlaştırılmış sağlık verisi paylaşımı konusunda ABD ile iş birliği imkanları değerlendirilebilir.
