ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 27 Mart 2025 Perşembe günü Kuveytli mevkidaşı Cerrah Cabir el-Ahmed el-Sabah ile kapalı kapılar ardında bir araya gelerek, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı ve bölgesel güvenlik sorunlarını görüştü. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, görüşmenin İran'ın 'kınanması gereken' (reprehensible) saldırıları olarak nitelendirilen son askeri tırmanışın ardından gerçekleştiği belirtildi. Rubio ve Al-Sabah'ın, Kuveyt-ABD ortak çalışma grupları aracılığıyla yürütülen iş birliğini değerlendirdikleri ifade edildi.
Görüşmenin perde arkası: İran gerilimi ve Kuveyt'in arabuluculuk rolü
Görüşmenin en önemli gündem maddelerinden biri, İran'ın bölgedeki son askeri faaliyetleri oldu. Rubio, İran'ın eylemlerini 'kınanması gereken' olarak tanımlarken, Kuveyt'in bölgesel istikrarın korunmasındaki kritik rolüne vurgu yaptı. Kuveyt, tarihsel olarak hem ABD ile hem de İran ile dengeli ilişkiler yürüten bir Körfez ülkesi olarak, özellikle Yemen ve Irak krizlerinde arabuluculuk yapmıştı. Ancak son dönemde İran'ın Husilere verdiği destek ve Körfez'deki deniz güvenliğine yönelik tehditler, Kuveyt'i de tedirgin ediyor.
Kaynaklar, görüşmede ayrıca Suriye'deki güvenlik durumu ve Lübnan'daki siyasi krizin bölgesel yansımalarının da ele alındığını belirtiyor. Kuveyt'in, İran yanlısı grupların Suriye'deki faaliyetlerine karşı duyduğu endişeler, iki ülkeyi ortak bir pozisyona itiyor. Rubio ve Al-Sabah, bu konularda istihbarat paylaşımının artırılması ve askeri tatbikatların sıklaştırılması konusunda mutabık kaldı.
Bölgesel ve küresel yansımalar: Yemen, Irak ve enerji güvenliği
Görüşmede, Yemen'deki çatışmalar ve İran'ın Husilere silah desteği de masadaydı. Kuveyt, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonda yer almasa da, Yemen'deki istikrarsızlığın Körfez güvenliğini doğrudan etkilediğinin farkında. Irak'taki İran yanlısı milislerin faaliyetleri ve ABD askeri varlığının geleceği de gündem maddeleri arasındaydı. Rubio, ABD'nin Irak'taki askeri varlığının terörle mücadele ve istikrarın korunması için gerekli olduğunu yinelerken, Kuveyt de ABD'nin bölgede kalıcı olmasını desteklediğini ifade etti.
Enerji güvenliği meselesi, bu görüşmenin örtük başlıklarından biriydi. Kuveyt, OPEC içinde önemli bir üretici konumunda; ABD ise enerji fiyatlarının kontrol altında tutulması için Körfez ülkeleriyle iş birliğine ihtiyaç duyuyor. Rubio, görüşmede Kuveyt'in küresel enerji piyasalarında istikrar sağlayıcı rolünü takdir etti. İki taraf, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehditlerine karşı deniz güvenliğinin artırılması konusunda da fikir birliğine vardı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Kuveyt görüşmesi, Türkiye açısından da yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, İran ile hem enerji iş birliği hem de bölgesel rekabet içinde bulunuyor; İran'a yönelik yaptırımlar ve askeri baskı, Türkiye'nin enerji ticaretini ve bölgesel dengelerini etkileyebilir. Ayrıca Kuveyt, Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik ve siyasi bağların güçlenmesinde kilit bir aktör. Türkiye, Kuveyt'in arabuluculuk potansiyelini kullanarak İran geriliminde kendine tampon bir alan oluşturabilir. Görüşmede vurgulanan 'stratejik ortaklık' vurgusu, Türkiye'nin ABD ve Körfez ülkeleriyle dengeli bir ilişki yürütme arayışına ışık tutuyor.
