ABD'de 68 yaşındaki James Aren Duckett, bugün öğle saatlerinde zehirli iğne ile idam edilecek; aynı günün ilerleyen saatlerinde ise 80 yaşındaki Dominick Anthony Occhicone için de infaz süreci başlayacak. Bu infazlar, Occhicone'un modern ABD tarihinde idam edilen en yaşlı ikinci mahkum olması nedeniyle dikkat çekiyor. Missouri ve Oklahoma eyaletlerinde gerçekleştirilecek infazlar, ölüm cezası tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Gelişmenin arka planı
Missouri'deki infaz, 1996 yılında bir kadını öldürmekten hüküm giyen James Aren Duckett için planlandı. Duckett, kurbanının ailesi tarafından affedilmesine rağmen, Vali Mike Parson infazı onayladı. Duckett'in avukatları, müvekkilinin geçmişte yaşadığı travmatik beyin hasarı nedeniyle idam edilmemesi gerektiğini savundu, ancak mahkeme talepleri reddetti.
Oklahoma'da infaz edilecek Dominick Anthony Occhicone ise 1992 yılında oda arkadaşını öldürmekten hüküm giymişti. Occhicone, 80 yaşında olmasına rağmen infazına engel olamadı. Bu infaz, Oklahoma'nın 2021'den bu yana gerçekleştirdiği dördüncü infaz olacak. Eyalet yetkilileri, Occhicone'un sağlık durumunun infaza uygun olduğunu bildirdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu infazlar, ABD'de ölüm cezası uygulamalarına yönelik uluslararası eleştirileri de beraberinde getiriyor. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, yaşlı ve hasta mahkumların idam edilmesinin insan hakları ihlali olduğunu vurguluyor. Özellikle ileri yaştaki mahkumların infazı, cezalandırma sisteminin etik sınırlarını sorgulatıyor. Son yıllarda ABD'de idam edilen mahkumların yaş ortalaması 50'nin üzerinde; bu durum, cezanın caydırıcılık etkisini tartışılır hale getiriyor.
Oklahoma ve Missouri, ölüm cezası uygulayan eyaletler arasında en aktif olanlardan. Ancak bu infazlar, kamuoyunda da tartışma yaratıyor. Bazı kesimler, yaşlı ve sağlık sorunları olan mahkumların infazının insanlık dışı olduğunu savunurken, diğerleri adaletin yerini bulması gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ölüm cezası konusundaki tutumunu yeniden gündeme getirebilir. Türkiye, 2004 yılında ölüm cezasını kaldırmış ve bu karar, AB üyelik sürecinde önemli bir adım olarak görülmüştü. ABD'deki bu tür infazlar, uluslararası insan hakları normlarıyla çeliştiği için Türkiye'nin bu normlara bağlılığını vurgulaması açısından bir fırsat sunuyor. Ayrıca, Türk kamuoyunda ABD'deki adalet sistemi eleştirileri sık sık gündeme geliyor; bu haber de bu algıyı güçlendirebilir. Türkiye'nin ölüm cezası karşıtı duruşunu pekiştirmesi ve uluslararası platformlarda bu tür uygulamaları kınaması beklenir.
