Buğday ve mısır vadeli işlemleri, ABD ile Çin arasındaki ilk ticaret görüşmelerinin her iki tarafça da olumlu olarak nitelendirilmesinin ardından yükselişe geçti. Görüşmeler, bu hafta sonu yapılması beklenen liderler zirvesi öncesinde tarım piyasalarında iyimserlik yarattı.
Ticaret Görüşmelerinin Arka Planı
ABD ve Çin heyetleri arasındaki ilk yüz yüze görüşmeler, iki ülke arasındaki ticaret savaşını sona erdirme çabalarının bir parçası olarak gerçekleşti. Görüşmelerin ardından yapılan açıklamalarda, her iki taraf da müzakerelerin "olumlu" geçtiğini belirtti. Bu açıklamalar, tarım ürünleri piyasalarında alım dalgası başlattı. Buğday vadeli işlemleri, Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) gün içinde yüzde 2'ye varan artış gösterdi. Mısır vadleli işlemleri de benzer bir seyir izledi. Soya fasulyesi fiyatları ise Çin'in ABD'den yapacağı alımlara ilişkin beklentilerle prim yaptı. ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, "Çin ile çok kapsamlı bir anlaşma yapma yolundayız" ifadelerini kullandı. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in de bu hafta sonu ABD ile bir zirve yapması bekleniyor. Zirvede, ticaret anlaşmasının çerçevesinin netleşmesi öngörülüyor.
Piyasalarda Küresel Yansımalar
Tarım emtia fiyatlarındaki hareketlilik, küresel emtia piyasalarında da dalgalanmaya yol açtı. Analistler, ABD-Çin ticaret görüşmelerinin olumlu sonuçlanması durumunda, ABD'li çiftçilerin uzun süredir beklediği ihracat kapılarının yeniden açılabileceğini belirtiyor. Çin, dünyanın en büyük soya fasulyesi ve buğday ithalatçısı konumunda. Ticaret savaşı sırasında Çin, ABD tarım ürünlerine yüksek gümrük tarifeleri uygulamış ve alımlarını Brezilya, Arjantin gibi ülkelere kaydırmıştı. Öte yandan, görüşmelerin olumlu geçmesi, küresel büyüme endişelerini de bir miktar hafifletti. Asya borsaları ve ABD vadeli endeksleri, ticaret savaşının sona ereceği beklentisiyle yükseldi. Dolar endeksi ise karışık bir seyir izledi. Uzmanlar, kalıcı bir anlaşma sağlanmadan piyasalardaki iyimserliğin sınırlı kalabileceği uyarısında bulunuyor. Türkiye gibi buğday ithalatçısı ülkeler için ise fiyat artışları, iç piyasada un ve ekmek fiyatlarını yukarı çekebilir. Ancak uzun vadede ticaret savaşının sona ermesi, küresel arz güvenliğini artırarak fiyat istikrarına katkı sağlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, buğday ve mısır gibi temel tarım ürünlerinde net ithalatçı konumunda. ABD-Çin ticaret görüşmelerinden çıkacak olumlu bir sonuç, küresel emtia fiyatlarında dalgalanmaya neden olabilir. Kısa vadede buğday fiyatlarındaki yükseliş, Türkiye'nin ithalat faturasını artırabilir ve iç piyasada un, ekmek gibi temel gıda maddelerinde fiyat baskısı yaratabilir. Ayrıca, ABD'nin Çin'e daha fazla tarım ürünü satması, Karadeniz buğdayına olan talebi kısmen düşürebilir. Öte yandan, ticaret savaşının sona ermesi küresel ticaretin canlanmasına yardımcı olur ve Türkiye'nin ihracat pazarlarını olumlu etkileyebilir. Bu nedenle, görüşmelerin seyri Türkiye'nin hem tarım hem de genel ekonomi politikaları için yakından izlenmeli.
