Endonezya Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin, ülkesinin Batı Cava'daki Kertajati Uluslararası Havalimanı'nı, ABD'li mevkidaşı Pete Hegseth tarafından önerilen bir C-130 Hercules bakım ve onarım üssü olarak kullanmayı değerlendirdiğini açıkladı. Öneri, Endonezya'nın askeri kapasitesini artırma potansiyeli taşırken, ABD'nin bölgedeki etkisini güçlendirme stratejisi olarak yorumlanıyor. Ancak bu hamle, egemenlik kaybı ve Çin ile ilişkilerin gerilmesi riskini de beraberinde getiriyor.
Önerinin Ayrıntıları ve Tarafların Pozisyonları
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, geçtiğimiz haftalarda Jakarta'yı ziyaret ederek Endonezyalı yetkililere, Kertajati Havalimanı'nda bir C-130 Hercules bakım ve lojistik merkezi kurulması teklifini sundu. Sjamsoeddin, bu teklifi memnuniyetle karşıladıklarını ve teknik incelemelerin sürdüğünü belirtti. Kertajati Havalimanı, 2018'de açılmasına rağmen düşük yolcu trafiği nedeniyle atıl durumda; bu nedenle askeri kullanıma açılması, havalimanının ekonomik olarak canlanmasına da katkı sağlayabilir.
Endonezya, Güneydoğu Asya'daki en büyük C-130 Hercules filosuna sahip ülkelerden biri ve bu filonun bakımı için yabancı desteğe ihtiyaç duyuyor. ABD teklifi, Endonezya'nın lojistik maliyetlerini düşürürken, bakım kapasitesini artırabilir. Ancak teklif, özellikle Endonezya'nın uzun süredir bağımsız dış politikası ve Çin ile dengeli ilişkileri açısından çeşitli soru işaretleri doğuruyor. Endonezyalı bazı siyasetçiler, bu üssün ABD'nin bölgedeki askeri varlığını pekiştireceğini ve Jakarta'nın tarafsızlık ilkesini zedeleyeceğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin bu teklifi, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki artan faaliyetleri ve askeri yığınağı karşısında Hint-Pasifik bölgesindeki müttefiklerini güçlendirme çabasının bir parçası. Washington, Endonezya'yı kritik bir ortak olarak görüyor ve C-130 bakım üssü, iki ülke arasındaki askeri işbirliğini derinleştirme potansiyeli taşıyor. Ancak Endonezya, Çin ile de yakın ekonomik bağlara sahip; Çin, Endonezya'nın en büyük ticaret ortağı ve altyatırımcısı. Bu nedenle, ABD üssü Endonezya'yı Çin ile karşı karşıya getirebilir.
Bölgedeki diğer ülkeler de gelişmeyi dikkatle izliyor. Avustralya ve Japonya, ABD'nin bu hamlesini olumlu karşılarken, Çin ise artan ABD askeri varlığına karşı uyarılarda bulunuyor. Ayrıca, Kertajati Havalimanı'nın askeri amaçlarla kullanımı, Endonezya'nın sivil havacılık sektörünü de etkileyebilir. Havalimanı şu anda düşük kapasiteyle çalışıyor, ancak askeri üs olarak kullanılması, ticari uçuşları kısıtlayabilir ve bölge ekonomisini olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Endonezya'da bir askeri bakım üssü kurma girişimi, Türkiye'nin Hint-Pasifik bölgesindeki dengeleri etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye, özellikle savunma sanayii ve askeri işbirliği alanında Endonezya ile ilişkilerini geliştirmektedir. Endonezya'nın ABD üssüne yönelmesi, Ankara'nın bu ülkeyle olan savunma işbirliği fırsatlarını sınırlayabilir. Öte yandan, Türkiye'nin kendi insansız hava araçları ve askeri teçhizatı için bakım merkezleri kurma çabaları göz önüne alındığında, bu tür üs modelleri Türk dış politikası için bir referans oluşturabilir. Ayrıca, ABD'nin bölgede artan varlığı, Türkiye'nin Asya-Pasifik stratejisini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir.
