Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Başkan Donald Trump'ın baskısı ve kendi partisinin muhalefeti arasında sıkışmış durumda. Cumhuriyetçilerin stratejik önceliği olan 'Reconciliation 3.0' bütçe uzlaşı paketi, daha Meclis'e gelmeden ilk engellerle karşılaştı. Johnson, sadece birkaç gün içinde bu kapsamlı yasa tasarısını geçirmek için hem Trump'ın taleplerini karşılamaya hem de parti içindeki muhafazakâr kanadı ikna etmeye çalışıyor.
Gelişmenin arka planı
Cumhuriyetçi liderlik, Trump'ın vergi indirimlerinin kalıcı hale getirilmesi, sınır güvenliği için ek fon sağlanması ve enerji üretiminin artırılması gibi temel vaatleri tek bir çatı altında toplamayı hedefliyor. Ancak parti içindeki kemer sıkma yanlısı muhafazakârlar, bütçe açığını daha da büyütecek bu pakete sıcak bakmıyor. Johnson, geçen yılki benzer girişimde de benzer zorluklarla karşılaşmış, ancak son anda bir anlaşmaya varabilmişti.
Bu kez işler daha karmaşık. Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada, 'Ya istediğim paket geçer ya da hiçbir şey geçmez' diyerek Johnson'u köşeye sıkıştırdı. Ancak Meclis'teki Cumhuriyetçilerin küçük bir grubu bile pakete hayır derse, Johnson yeterli oyu sağlayamayabilir. Demokratlar ise bu süreci 'Cumhuriyetçi iç savaşı' olarak izliyor ve herhangi bir destek vermeyeceklerini net bir şekilde ifade ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu iç siyasi mücadelenin küresel etkileri de olabilir. ABD'de bütçe uzlaşısının gecikmesi veya başarısız olması, özellikle vergi politikaları ve enerji alanındaki belirsizlikleri artıracak. Trump yönetimi, düşük vergiler ve fosil yakıt teşvikleriyle ekonomik büyümeyi hızlandırmayı hedefliyor. Ancak bütçe açığının kontrol altına alınamaması, uzun vadede faiz oranları ve dolar üzerinde baskı yaratabilir.
Ukrayna ve İsrail'e yardım paketlerinin de bu sürece bağlı olduğu göz önüne alındığında, Johnson'ın başarısızlığı ABD'nin küresel taahhütlerini sorgulatabilir. Avrupalı müttefikler, ABD'nin iç siyasi krizler nedeniyle dış politikada yavaşlamasından endişe duyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD'deki bu bütçe krizini yakından takip ediyor. Paketin içerdiği enerji teşvikleri, küresel petrol ve doğalgaz fiyatlarını etkileyebilir. Ayrıca Trump'ın sınır güvenliği için ayırdığı ek fonların Türkiye'ye yönelik yaptırım kararlarıyla bağlantılı olabileceği yorumları yapılıyor. Türk yetkililer, bu süreçte ABD ile ekonomik ve askeri ilişkilerin istikrarlı seyretmesi için temkinli bir diplomasi yürütüyor. Doğrudan bir etki beklenmemekle birlikte, ABD'deki siyasi istikrarsızlığın küresel piyasalara yansıması, Türkiye'nin dış ticaret ve finansman koşullarını dolaylı yoldan etkileyebilir.
