ABD Başkanı Donald Trump, ülkenin 250. bağımsızlık yıldönümü kutlamalarını başlatmak üzere bugün Mount Rushmore'da bir konuşma yapacak. Ancak ülkenin büyük bölümünü etkisi altına alan rekor sıcaklıklar ve fırtına uyarıları, etkinliklerin gölgesinde kalmasına neden oluyor. Ulusal Hava Durumu Servisi, Güney Dakota'daki anıt alanı için şiddetli gök gürültülü fırtına uyarısı yayımlarken, sıcaklıkların 40 dereceyi aşması bekleniyor. Kutlamaların dört gün sürmesi planlanırken, yetkililer halkı serin kalmaları konusunda uyarıyor.
Gelişmenin arka planı: Bağımsızlık Günü ve siyasi mesajlar
Başkan Trump'ın Mount Rushmore'da yapacağı konuşma, geleneksel olarak 4 Temmuz'da düzenlenen Bağımsızlık Günü kutlamalarının erken başlangıcı olarak görülüyor. Beyaz Saray, konuşmanın “Amerikan ruhu” ve “ulusal birlik” temalarını işleyeceğini duyurdu. Ancak eleştirmenler, Trump'ın bu tür etkinlikleri seçim öncesi siyasi bir platforma dönüştürdüğünü iddia ediyor. Geçtiğimiz yıl 4 Temmuz'da yaptığı konuşmada da benzer bir tartışma yaşanmış, Başkan'ın askeri araçlar ve savaş uçaklarıyla gösteri yapması kamuoyunda ikiye bölünmüştü.
Mount Rushmore, dört ABD başkanının dev heykelleriyle bilinen bir ulusal anıt olmasının yanı sıra, özellikle muhafazakar seçmenler arasında popüler bir mekân olarak öne çıkıyor. Trump'ın burada konuşma yapması, yerli Amerikalı gruplar tarafından da tepkiyle karşılandı; zira anıtın bulunduğu arazi, tarihsel olarak Lakota Sioux kabilesine ait topraklarda yer alıyor. Biden yönetimi döneminde başlatılan “toprak iadesi” tartışmaları, bu kez Trump'ın bölgeyi seçim amaçlı kullandığı eleştirilerini beraberinde getirdi.
Bölgesel ve küresel boyut: İklim değişikliği ve siyaset
Rekor sıcaklıklar, yalnızca ABD değil, dünya genelinde iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha gündeme taşıyor. Bilim insanları, bu yaz aylarında yaşanan aşırı hava olaylarının küresel ısınmanın bir sonucu olduğunu vurgularken, Trump yönetiminin iklim politikalarına şüpheyle yaklaştığı biliniyor. Başkan'ın konuşmasında iklim değişikliğine değinmesi beklenmiyor; aksine, Trump'ın enerji bağımsızlığı ve fosil yakıt üretimini artırma söylemleri ön planda olacak.
Öte yandan, aşırı sıcaklar nedeniyle birçok eyalet kutlamaları iptal etmek veya ertelemek zorunda kaldı. Kalabalık etkinliklerin iptali, yerel ekonomilerde özellikle turizm sektöründe kayıplara yol açarken, aynı zamanda acil servislerin sıcak çarpması vakalarıyla başa çıkmakta zorlandığı bildiriliyor. Bu durum, iklim krizine karşı acil eylem çağrılarını yeniden gündeme taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bağımsızlık kutlamaları ve aşırı hava olayları dolaylı da olsa Türkiye'yi etkileyebilecek gelişmelerdir. Öncelikle, ABD'nin iklim politikalarındaki tutarsızlık, küresel iklim müzakerelerinde Türkiye'nin de dahil olduğu gelişmekte olan ülkelerin elini zayıflatabilir. Ayrıca, Trump'ın popülist söylemlerinin seçim yılında artması, ABD-Türkiye ilişkilerinde belirsizlik yaratabilir. Mount Rushmore'daki yerli toprakları tartışması ise Türkiye'deki azınlık hakları ve tarihsel adalet meseleleriyle benzerlikler taşıdığı için dikkatle izlenmelidir. Bu tür etkinlikler, ABD'nin iç siyasi dengelerini ve dış politika önceliklerini şekillendirdiğinden, Ankara'nın Washington ile ilişkilerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir.
