ABD, Avrupa’daki askeri varlığını önemli ölçüde azaltma kararı aldı. Savunma Bakanı Pete Hegseth, NATO müttefiklerine yönelik sert eleştirilerde bulunarak, ittifakın Avrupa güvenliğine yeterli katkıyı yapmadığını söyledi. Hegseth, Washington’un kıtadaki kuvvet seviyesini gözden geçireceğini ve kriz anında devreye sokulacak askeri malzeme miktarını derhal düşüreceğini açıkladı. Karar, Soğuk Savaş sonrası Avrupa’daki en büyük ABD askeri değişikliği olarak değerlendiriliyor.
Hegseth’ten NATO’ya Sert Mesaj
Pentagon’un yeni stratejisi, NATO’nun Avrupa’daki caydırıcılık kapasitesini doğrudan etkileyecek. Hegseth, Brüksel’de yaptığı konuşmada, “Amerikan halkı, Avrupa’nın güvenliği için sonsuza kadar yük taşımaz. Müttefiklerimiz kendi savunmalarına daha fazla yatırım yapmalı” dedi. ABD’nin halen Avrupa’da yaklaşık 100 bin askeri bulunuyor. Yeni plan kapsamında bu sayının 30-40 bin arasına çekilmesi bekleniyor. Ayrıca, Polonya ve Baltık ülkelerine konuşlandırılan ağır silahların bir kısmı geri çekilecek.
Karar, Rusya’nın Ukrayna savaşındaki ilerleyişi ve ABD’nin Asya-Pasifik’e odaklanma ihtiyacıyla da ilişkilendiriliyor. Hegseth, “Stratejik önceliklerimiz değişiyor. Çin’den gelen tehdit, Avrupa’dan daha acil” ifadelerini kullandı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise, ittifakın “en güçlü üyesinin” Avrupa’dan çekilmesinin “ciddi sonuçlar doğuracağı” uyarısında bulundu.
Avrupa’da Güvenlik Boşluğu Endişesi
ABD’nin çekilme planı, özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde alarm yarattı. Polonya, Almanya ve Baltık ülkeleri, NATO’nun doğu kanadının zayıflayacağından endişe ediyor. Avrupa Birliği ise savunma işbirliğini artırma sözü verse de, kısa vadede ABD’nin sağladığı hava savunması ve istihbarat kapasitesini karşılayamıyor. Analistler, bu adımın Rusya’yı cesaretlendirebileceğini ve Ukrayna’daki savaşın seyrini değiştirebileceğini belirtiyor.
Pentagon’un kararı, ABD’nin küresel askeri varlığında bir dönüm noktası olarak görülüyor. Biden yönetimi, 2021’de Afganistan’dan çekilme sonrası “stratejik yeniden dengeleme” politikası izliyor. Hegseth, Avrupa’daki mevcut taahhütlerin “sürdürülemez” olduğunu vurgularken, müttefiklerin GSYİH’lerinin yüzde 2’sini savunmaya ayırma sözünü tutmadığını hatırlattı. ABD’nin çekilme takvimi henüz netleşmezken, önümüzdeki aylarda kademeli bir azalma bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin Avrupa’dan asker çekmesi, Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumunu doğrudan etkileyebilir. Türkiye, ittifakın güney kanadında kritik bir kara gücüne sahip. Ancak Washington’un çekilme kararı, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki güvenlik dengelerini sarsabilir. Türkiye, bu süreçte ABD’den boşalan nüfuz alanını doldurmak isteyecek Rusya ile daha fazla karşı karşıya gelebilir. Ayrıca, NATO’nun Türkiye’ye sağladığı lojistik destek ve radar verileri azalabilir. Ankara’nın, hem ABD ile ilişkilerini dengelemesi hem de kendi savunma kapasitesini hızla artırması gerekiyor.
