ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Avrupa'daki NATO üslerinde konuşlandırılmış savaş uçakları ve savaş gemilerinin sayısını önemli ölçüde azaltmayı planladığı bildirildi. The New York Times'ın haberine göre, Pentagon tarafından hazırlanan bir rapor, ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığının yeniden yapılandırılmasını öngörüyor. Plan kapsamında, Almanya, İtalya ve İngiltere'deki üslerde bulunan F-15, F-16 ve F-35 savaş uçaklarının sayısının yarıya indirilmesi, ayrıca Akdeniz'deki altıncı filoya bağlı savaş gemisi sayısının da azaltılması hedefleniyor. Haberde, bu adımın NATO müttefiklerini rahatsız edeceği ve ittifakın savunma kapasitesini zayıflatacağı uyarısı yapılıyor.
Gelişmenin arka planı
ABD'nin bu hamlesi, Başkan Trump'ın NATO'ya yönelik eleştirilerinin bir yansıması olarak görülüyor. Trump daha önce ittifakı "kağıt kaplan" olarak tanımlamış ve Avrupalı müttefikleri "korkak" olarak nitelendirerek, İran'a karşı ABD-İsrail ortak askeri operasyonlarına katılmamalarından duyduğu rahatsızlığı dile getirmişti. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığının azaltılması, özellikle Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı ve Doğu Avrupa'daki artan gerilimler göz önüne alındığında, NATO'nun caydırıcılık kabiliyetini sorgulatıyor.
Pentagon yetkilileri, planın henüz onaylanmadığını ve Kongre'de tartışılacağını belirtirken, Avrupalı NATO üyeleri bu gelişmeye temkinli yaklaşıyor. Almanya Savunma Bakanlığı, ABD'nin Avrupa'daki varlığının azaltılmasının ittifak içinde güven bunalımına yol açabileceği uyarısında bulundu. İtalya ve İngiltere de benzer endişelerini dile getirerek, ABD'nin taahhütlerini yeniden gözden geçirmesinin küresel güvenlik dengelerini değiştireceğini ifade etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Avrupa'da konuşlu ABD askeri gücünün azaltılması, sadece NATO'nun savunma kabiliyetini değil, aynı zamanda Orta Doğu ve Asya-Pasifik'teki güç dengelerini de etkileyecek potansiyele sahip. ABD'nin Avrupa'daki üsleri, aynı zamanda Orta Doğu ve Afrika operasyonları için de lojistik merkez olarak kullanılıyor. Bu üslerdeki varlığın azaltılması, ABD'nin bölgesel krizlere müdahale kapasitesini sınırlayabilir.
Diğer yandan, ABD'nin Avrupa'dan çekilmesi, Rusya'nın elini güçlendirebilir. Uzmanlar, Moskova'nın bu durumu fırsat olarak göreceğini ve NATO'nun doğu kanadındaki ülkeler üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtiyor. Ayrıca, Çin'in de Avrupa'daki güç boşluğunu doldurmak isteyebileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını azaltması, Türkiye'nin güvenlik politikaları açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, NATO'nun güney kanadında kilit bir ülke konumunda olup, ABD'nin İncirlik ve Kürecik üsleri gibi kritik askeri tesislere ev sahipliği yapıyor. ABD'nin Avrupa'daki genel varlığının azaltılması, Türkiye'nin bu üslerdeki konumunu ve pazarlık gücünü etkileyebilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji keşifleri ve Yunanistan ile yaşanan gerilimler bağlamında, ABD'nin bölgedeki deniz varlığının azaltılması, Türkiye'nin çıkarlarını kısa vadede olumlu etkileyebilir. Ancak, ABD'nin çekilmesiyle oluşacak güç boşluğunun Rusya tarafından doldurulması riski, Türkiye'nin uzun vadeli güvenlik hesaplarını olumsuz etkileyebilir.
