Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) tarafından bu yılın başlarında geçici olarak durdurulan ABD asker rotasyonunun “önümüzdeki haftalar içinde” Orta Avrupa ülkesine geri döneceğini bildirdi. Bakan, Amerikan birliklerinin Polonya’daki dönüşümlü varlığının, iki ülke arasındaki savunma işbirliğinin kilit bir unsuru olduğunu vurguladı. Kosiniak-Kamysz, bu kararın, NATO’nun doğu kanadının güçlendirilmesi ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığına karşı caydırıcılık açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. Pentagon, Polonya’daki asker rotasyonunu “lojistik ve planlama değerlendirmeleri” gerekçesiyle daha önce askıya almıştı.
Gelişmenin Arka Planı
Polonya, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından NATO’nun en ön saflarındaki ülkelerden biri haline geldi. ABD, Polonya’da yaklaşık 10.000 asker bulundurarak ittifakın doğu kanadındaki en büyük askeri varlığını sürdürüyor. Bu güç, dönüşümlü konuşlandırma sistemiyle sürekli yenileniyor. Kosiniak-Kamysz, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile yaptığı telefon görüşmesinde, rotasyonun yeniden başlaması konusunda mutabık kaldıklarını belirtti. Hegseth’in, rotasyonun geri dönüşünü ve Varşova’da bir askeri tıp merkezi kurulması planlarını doğruladığı bildirildi. Ayrıca, ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin, Polonya’ya Patriot hava savunma sistemleri ve savaş uçakları gibi ilave askeri teçhizat gönderilmesini de desteklediği ifade edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD askerlerinin Polonya’daki varlığı, sadece ikili ilişkiler açısından değil, aynı zamanda NATO’nun Rusya’ya karşı caydırıcılık stratejisi açısından da kritik. Polonya, Baltık ülkeleriyle birlikte, Rusya’nın Kaliningrad eksklavı ile Belarus arasında stratejik bir konuma sahip. Bölgede herhangi bir askeri boşluk, Moskova tarafından zayıflık olarak algılanabilir. Bu nedenle, ABD rotasyonunun geçici olarak durdurulması, özellikle Ukrayna’daki savaşın sürdüğü bir dönemde bazı endişelere yol açmıştı. Ancak Kosiniak-Kamysz’ın açıklaması, Washington ile Varşova arasındaki savunma işbirliğinin kesintisiz devam edeceği mesajını veriyor. Analistler, Polonya’nın NATO içindeki askeri harcamalarını GSYİH’nin %4’üne çıkarma hedefinin de ABD’yi ikna etmede etkili olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin de üyesi olduğu NATO’nun caydırıcılık kapasitesinin korunması açısından önemlidir. ABD’nin Polonya’daki askeri varlığını sürdürmesi, ittifakın doğu kanadındaki birliği teyit ederken, Türkiye’nin güney kanadındaki güvenlik kaygılarıyla da paralellik gösteriyor. Türkiye, Karadeniz ve Doğu Akdeniz’de benzer bir caydırıcılık arayışındadır. ABD’nin Avrupa’daki askeri taahhütlerini azaltmaması, NATO’nun güney kanadına da dolaylı olarak olumlu yansıyabilir. Ancak ABD’nin rotasyon duraklatması gibi geçici kararlar, Türkiye’nin ittifak içindeki belirsizliklere karşı daha fazla stratejik özerklik arayışını güçlendirebilir.
