ABD Dışişleri Bakanlığı, Afrika kıtasındaki vize işlemlerini yürüten diplomatik misyon sayısını büyük ölçüde azaltmaya hazırlanıyor. Halihazırda kıta genelinde yaklaşık 50 ABD büyükelçiliği ve konsolosluğu vize başvurularını kabul edip işleme alırken, bu sayının önümüzdeki haftalarda 20'ye düşürülmesi bekleniyor. Kararın, ABD'nin Afrika'daki diplomatik varlığını yeniden yapılandırma ve kaynakları daha verimli kullanma hedefinin bir parçası olduğu belirtiliyor. Ancak uzmanlar, bu hamlenin özellikle eğitim, iş ve turizm amaçlı seyahat etmek isteyen Afrikalılar için ciddi sıkıntılara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Vize işlemlerinin yoğunlaştırılması planlanıyor
Plan kapsamında, mevcut 50 merkezden sadece 20'si aktif olarak vize başvurusu almaya devam edecek; diğer misyonlar ise sadece konsolosluk hizmeti sunacak veya tamamen kapatılacak. ABD'li yetkililer, bu değişikliğin güvenlik prosedürlerini güçlendirmek ve bürokratik süreçleri hızlandırmak amacı taşıdığını savunuyor. Ancak eleştirmenler, Afrika'da artan vize talebi karşısında hizmet kapasitesinin daraltılmasının, başvuru sürelerini uzatacağını ve seyahat engelleri yaratacağını öne sürüyor. Özellikle Nijerya, Etiyopya, Kenya ve Güney Afrika gibi büyük ülkelerdeki vize başvuru yoğunluğu göz önüne alındığında, kalan merkezlerin talebi karşılamakta zorlanacağı tahmin ediliyor.
ABD, Afrika kıtasına yönelik vize politikalarında son yıllarda sert önlemler almıştı. 2020 yılında bazı ülkelerden gelen seyahatlere getirilen kısıtlamalar, 2021'de ise vize red oranlarının artması dikkat çekmişti. Yeni karar, bu eğilimi daha da pekiştirebilir. Öte yandan, ABD'nin Afrika'daki ekonomik ve siyasi çıkarları doğrultusunda vize süreçlerini daha verimli hale getirmeyi hedeflediği ifade ediliyor. Ancak kaynak kısıtlamaları ve personel eksikliği, bu hedefe ulaşmayı zorlaştırabilir.
Kıtada vize erişimi giderek daralıyor
Afrika ülkeleri, uzun süredir ABD ve Avrupa ülkelerine vize almakta büyük zorluklar yaşıyor. Mevcut durumda bile vize başvuru süreçleri aylar sürebiliyor ve başvuru sahipleri yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalıyor. Bu tabloya bir de merkez sayısının azaltılması eklenince, Afrikalıların ABD'ye seyahati daha da zorlaşacak. Özellikle öğrenci vizeleri ve iş seyahatleri bu durumdan en fazla etkilenecek alanlar arasında. Afrika'da genç nüfusun ABD üniversitelerine olan ilgisi her geçen yıl artarken, vize süreçlerindeki daralma bu potansiyeli olumsuz etkileyebilir.
Kararın, Çin ve Rusya'nın Afrika'daki artan etkisiyle mücadele bağlamında da değerlendirildiği belirtiliyor. ABD'nin kıtadaki diplomatik ayak izini daraltması, Çin'in altyapı yatırımları ve Rusya'nın askeri işbirlikleri karşısında ABD'nin nüfuzunu zayıflatabilir. Uzmanlar, vize kolaylıklarının bir yumuşak güç aracı olduğuna dikkat çekerek, bu adımın Afrikalı seyahatçiler ve öğrenciler üzerinde olumsuz bir algı yaratabileceğini vurguluyor. ABD'nin bu politika değişikliğinin, kıta ülkeleriyle ilişkilerde yeni bir gerilim unsuru olup olmayacağı merak ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Afrika'daki vize işlem merkezlerini azaltması, Türkiye için fırsatlar ve riskler barındırıyor. Bir yandan Türkiye, Afrika ülkelerine vize kolaylıkları sunarak ve yeni diplomatik misyonlar açarak bölgedeki yumuşak gücünü artırabilir. Özellikle eğitim ve ticaret alanında vize süreçlerini hızlandırmak, Türkiye'nin Afrika ile ilişkilerini derinleştirebilir. Diğer yandan, ABD'nin bu hamlesi, küresel güçlerin Afrika'daki rekabetini kızıştırabilir ve Türkiye'nin dengeli bir politika izlemesini zorunlu kılar. Türkiye, kıtadaki varlığını artırırken, ABD-Çin-Rusya üçgeninde manevra yapmak durumunda kalabilir. Ayrıca, Afrika ülkelerinde ABD vizesine erişimin zorlaşması, Türk vatandaşları için herhangi bir doğrudan etki yaratmasa da, bölgesel istikrarsızlık veya ekonomik yavaşlama gibi dolaylı sonuçlar doğurabilir.
