ABD Adalet Bakanlığı (DOJ), 9 Kasım 2023 tarihinde Maryland eyaletine karşı federal mahkemede dava açtı. Dava, eyaletin geçirdiği yeni bir yasanın Trump yönetiminin göçmenlik yasalarını uygulama çabalarını engellediği iddiasına dayanıyor. Dava dilekçesinde, Maryland'in "göçmen sığınma yasası" olarak bilinen düzenlemenin federal göçmenlik yetkililerinin çalışmalarını sekteye uğrattığı ve Anayasa'nın üstünlük maddesini ihlal ettiği öne sürülüyor. Dava, Maryland Eyaleti ve eyaletin Demokrat Başsavcısı Anthony Brown'a karşı açıldı. DOJ, yasanın uygulanmasının durdurulmasını ve mahkeme kararıyla bloke edilmesini talep ediyor.
Yasanın İçeriği ve Tarafların Argümanları
Maryland'in söz konusu yasası, eyalet içindeki kolluk kuvvetlerinin federal göçmenlik yetkilileriyle işbirliğini sınırlandırıyor. Yasaya göre, yerel polis memurları sadece çalma, soygun gibi ciddi suçlardan hüküm giymiş kişiler hakkında federal göçmenlik makamlarına bilgi verebilecek. Ayrıca, federal göçmenlik ajanlarının eyalet hapishanelerine erişimi kısıtlanıyor. Maryland Valisi Wes Moore (Demokrat) yasayı imzalarken, "Hiçbir Maryland sakini, göçmenlik durumu nedeniyle temel haklardan mahrum bırakılmamalıdır" demişti.
DOJ ise, yasanın federal yasaları engellediğini ve ülke genelinde göçmenlik yasalarının tutarlı bir şekilde uygulanmasını zorlaştırdığını savunuyor. Adalet Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Federal göçmenlik yasaları, eyaletlerin keyfi müdahalesine izin vermez. Maryland yasası, federal yetkililerin görevlerini yerine getirmesini engelliyor" ifadeleri kullanıldı.
Bölgesel ve Ulusal Boyut
Bu dava, ABD'de eyaletlerin federal göçmenlik politikalarına karşı çıkma yetkisi konusundaki hukuki mücadelelerin bir parçası. Benzer "sığınma yasaları" Kaliforniya, New York ve Illinois gibi eyaletlerde de bulunuyor. Trump yönetimi, göçmenlik yasalarının uygulanmasında eyaletlerin federal hükümetle işbirliği yapması gerektiğini savunurken, birçok Demokrat eyalet bu tür yasaların toplum güvenliğini artırdığını ve belgesiz göçmenlerin suç bildirmesini teşvik ettiğini ileri sürüyor.
Uzmanlar, bu davanın sonucunun diğer eyaletlerdeki benzer yasalar için emsal teşkil edebileceğini belirtiyor. Maryland Başsavcısı Anthony Brown, yasanın anayasaya uygun olduğunu savunarak davaya karşı koyacaklarını açıkladı. Brown, "Federal hükümetin Maryland halkının seçilmiş temsilcilerinin iradesini geçersiz kılma girişimine izin vermeyeceğiz" dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de eyalet-federal hükümet arasındaki göçmenlik yetkisi çekişmesi, Türkiye’nin ABD ile ilişkilerini doğrudan etkilemese de, küresel göç politikaları açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye de benzer şekilde, Suriyeli mülteciler başta olmak üzere göçmen entegrasyonu ve güvenlik endişeleri arasında bir denge kurmaya çalışıyor. ABD'deki bu yargı süreci, federal yapı ile yerel yönetimler arasındaki yetki paylaşımının sınırlarını göstermesi bakımından Türk yetkililer için de dersler içeriyor. Ayrıca, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile göç anlaşmaları kapsamında benzer hukuki tartışmalar yaşaması olasıdır.
