ABD Temsilciler Meclisi Ödenek Komitesi, 2027 mali yılı için hazırlanan 1 trilyon dolarlık savunma bütçe tasarısını kabul etti. Tasarı, Pentagon'un öncelikleri arasında yer alan ve geçtiğimiz aylarda Savunma Bakanlığı üst düzey yetkililerinin devamı yönünde işaret verdiği E-7 Wedgetail radar uçağı programına yeniden fon ayrılmasını içeriyor. Bütçe, aynı zamanda ABD'nin Çin ve Rusya'ya karşı askeri caydırıcılığını güçlendirmeyi hedefliyor.
Gelişmenin arka planı
E-7 Wedgetail, Boeing üretimi bir havadan erken uyarı ve kontrol uçağıdır. ABD Hava Kuvvetleri, yaşlanan E-3 Sentry filosunun yerini alması için bu uçağı seçmişti. Ancak geçtiğimiz yıl bütçe kesintileri nedeniyle program askıya alınmıştı. Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Charles Q. Brown Jr., Mart ayında yaptıkları açıklamalarda programın devam etmesi gerektiğini belirterek Kongre'ye sinyal göndermişti. Komitenin onayladığı bütçede bu programa yaklaşık 2,5 milyar dolar ayrıldığı ifade ediliyor.
Bütçe tasarısı, ayrıca nükleer caydırıcılık kapsamında B-21 Raider bombardıman uçağı, Columbia sınıfı denizaltılar ve Sentinel kıtalararası balistik füzelerine de kaynak sağlıyor. Deniz Kuvvetleri için 10 yeni savaş gemisi inşası planlanırken, Ordu'nun modernizasyon projeleri kapsamında uzun menzilli topçu sistemleri ve hipersonik silah geliştirme çalışmalarına devam edilecek.
Bölgesel veya küresel boyut
1 trilyon dolarlık bu bütçe, ABD'nin savunma harcamalarında tarihi bir rekora işaret ediyor. Bu tutar, ABD'nin küresel askeri varlığını sürdürme ve rakiplerine karşı teknolojik üstünlüğünü koruma kararlılığını gösteriyor. Özellikle Hint-Pasifik bölgesinde Çin'in artan askeri faaliyetlerine karşılık olarak, deniz kuvvetlerinin güçlendirilmesi ve yeni savaş gemileri inşası öne çıkıyor.
Avrupa'da ise Ukrayna savaşı ve Rusya tehdidi nedeniyle NATO'nun caydırıcılık kapasitesinin artırılması hedefleniyor. Bütçede, Avrupa'yı caydırıcılık girişimi (European Deterrence Initiative) kapsamında ek kaynaklar ayrıldı. Bu fonlarla Polonya, Romanya ve Baltık ülkelerindeki askeri varlığın güçlendirilmesi planlanıyor. Ortadoğu'da ise İran'a karşı füze savunma sistemlerinin geliştirilmesi ve İsrail'in güvenliği için ayrılan yardım paketleri dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin savunma bütçesindeki bu artış, NATO müttefiki olarak Türkiye'yi dolaylı yoldan etkileyecektir. Bütçenin Avrupa caydırıcılık girişimine ağırlık vermesi, Türkiye'nin de dahil olduğu Doğu Kanadı'ndaki NATO varlığını güçlendirebilir. Öte yandan, E-7 Wedgetail uçaklarının üretiminin hızlanması, Boeing ile Türk savunma sanayii arasında olası iş birliği fırsatları doğurabilir. Ancak bütçede S-400 konusuna ilişkin herhangi bir düzenleme yer almaması, Türkiye ile ABD arasındaki bu anlaşmazlığın devam ettiğini gösteriyor. Ayrıca, ABD'nin Doğu Akdeniz ve Ege'deki askeri faaliyetlerini artırabilecek olması, bölgesel dengeleri etkileyebilir.
