Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık (BK), 22 Temmuz 2025 tarihinde bir zirve düzenleme kararı aldı. Zirve tarihinin teyidi, geçtiğimiz hafta Kanada'da gerçekleştirilen G7 Liderler Zirvesi sırasında yapılan ikili görüşmelerin ardından geldi. İki taraf arasındaki bu üst düzey buluşma, Brexit sonrası ilişkilerin normalleşmesi ve yeni bir iş birliği çerçevesi oluşturulması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Zirvenin Arka Planı ve Gündem
G7 zirvesi sırasında bir araya gelen AB Konseyi Başkanı Charles Michel ve Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, ikili ilişkilerin mevcut durumunu ve gelecekteki iş birliği alanlarını ele aldı. Görüşmelerin ardından yapılan ortak açıklamada, 22 Temmuz'da Brüksel'de bir zirve düzenleneceği duyuruldu. Zirvede ticaret, güvenlik, iklim değişikliği ve enerji iş birliği gibi başlıkların yanı sıra, Kuzey İrlanda Protokolü'nün uygulanmasına ilişkin son gelişmelerin de masaya yatırılması bekleniyor.
AB ve BK arasındaki ilişkiler, 2020 yılında imzalanan Ticaret ve İş Birliği Anlaşması (TCA) çerçevesinde yürütülüyor. Ancak özellikle Kuzey İrlanda ile ilgili düzenlemeler ve balıkçılık hakları gibi konularda zaman zaman gerginlikler yaşanıyor. Zirvede, bu anlaşmazlıkların çözümüne yönelik yeni adımlar atılması ve iki taraf arasında daha istikrarlı bir ilişki kurulması hedefleniyor.
İngiltere'nin AB'den ayrılmasının ardından yaşanan belirsizlikler, özellikle ticaret hacminin azalmasına ve bazı sektörlerde düzenleyici farklılıklardan kaynaklanan sorunlara yol açtı. Her iki taraf da bu sorunların üstesinden gelmek ve ekonomik iş birliğini artırmak için diyalog kanallarını açık tutmayı amaçlıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu zirve, yalnızca AB-BK ilişkileri açısından değil, aynı zamanda küresel siyaset ve ekonomi için de önemli sinyaller taşıyor. Zirvenin, ABD'nin yeni başkanı Kamala Harris'in de katıldığı G7 zirvesinin ardından düzenlenmesi, Batı ittifakı içinde koordinasyonun ve ortak değerler etrafında birleşmenin altını çiziyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı ve Çin'in artan etkisi karşısında, AB ve BK'nın güvenlik ve savunma alanında daha yakın iş birliği yapması bekleniyor.
Zirvede ayrıca, Avrupa'nın enerji arz güvenliği ve yeşil dönüşüm hedefleri de ele alınacak. İngiltere, Kuzey Denizi'ndeki rüzgar enerjisi potansiyeli ve nükleer enerji yatırımlarıyla AB'nin enerji çeşitliliğine katkıda bulunabilir. İklim değişikliğiyle mücadelede ortak adımlar atılması, hem Avrupa'nın uluslararası taahhütlerini yerine getirmesi hem de ekonomik rekabet gücünü koruması için önemli görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB-İngiltere zirvesi, Türkiye için de dolaylı etkiler taşıyor. Türkiye, hem AB ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi hem de İngiltere ile Serbest Ticaret Anlaşması'nın kapsamının genişletilmesi süreçlerinde benzer dinamiklerle karşı karşıya. İki taraf arasındaki ticari ve siyasi uyum, Türkiye'nin Avrupa ile entegrasyon çabalarını etkileyebilir. Ayrıca, zirvede NATO'nun Avrupa kanadındaki iş birliğini güçlendirecek kararlar alınması, Türkiye'nin savunma ve güvenlik politikalarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, bölgesel bir güç olarak Avrupa'daki bu gelişmeleri yakından takip etmeli ve kendi çıkarları doğrultusunda diyalog kanallarını açık tutmalıdır.
