Avrupa Birliği, askerlik çağındaki Ukraynalı erkeklerin üye ülkelerde mülteci koruması almasını engellemeye hazırlanıyor. Brüksel'den alınan bilgiye göre, 18-60 yaş arası Ukraynalı erkeklerin sığınma başvurularının kabul edilmemesi yönünde bir politika benimseniyor. Kararın temel gerekçesi, Ukrayna'daki seferberlik çağrılarına uyulmamasının önüne geçmek ve savaşın sürdüğü bir dönemde ülkenin savunma kapasitesini korumak. AB Komisyonu'nun konuyla ilgili taslağı önümüzdeki haftalarda resmen açıklanması bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından milyonlarca Ukraynalı AB ülkelerine sığındı. Ancak savaşın uzaması ve Ukrayna'nın artan asker ihtiyacı, AB ülkelerini yeni bir düzenlemeye yöneltti. Polonya, Çekya ve Baltık ülkeleri, savaşın başından beri en fazla Ukraynalı mülteciyi kabul eden ülkeler arasında. Bu ülkeler, mevcut mülteci statüsünün askerlik çağındaki erkekler için geçerli olmaması gerektiğini savunuyor. Ukrayna hükümeti de yurt dışındaki askerlik çağındaki vatandaşlarının ülkeye dönmesi için çağrı yaparken, AB'nin bu hamlesini destekliyor. Ancak insan hakları örgütleri, kararın savaştan kaçan erkekleri tehlikeye atacağını ve zorunlu askerlikten kaçanların korunmasız kalacağını belirtiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu politika değişikliği, AB'nin sığınma politikalarında yeni bir döneme işaret ediyor. Rusya-Ukrayna savaşının en kanlı çatışmaları devam ederken, AB içinde Ukrayna'ya askeri ve mali yardımın sürdürülmesi konusunda görüş ayrılıkları var. Macaristan ve Slovakya gibi ülkeler, yardımların azaltılmasını isterken, Polonya ve Baltık ülkeleri daha sıkı bir mülteci politikasından yana. Karar, aynı zamanda Batı Balkanlar ve Orta Doğu'dan gelen sığınmacılara uygulanan farklı muameleyi de gündeme getiriyor. AB, Ukraynalı mültecilere geçici koruma statüsü verirken, diğer bölgelerden gelenler daha uzun ve karmaşık prosedürlerle karşılaşıyor. Uzmanlar, bu yeni kısıtlamanın AB’nin mülteci politikalarında bir tutarlılık sorunu yaratabileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından beri Ukrayna ile Rusya arasında arabuluculuk rolü üstlenirken, mülteci konusunda da kritik bir konumda. AB'nin askerlik çağındaki Ukraynalı erkeklere mülteci koruması vermemesi, Türkiye'nin Ukrayna ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklerken, savaşın sona ermesi için diplomatik çabalara devam ediyor. Öte yandan, Türkiye'nin kendi mülteci politikaları, özellikle Suriyeliler konusunda AB ile farklılık gösteriyor. Bu karar, AB'nin mülteci konusundaki çifte standardını bir kez daha ortaya koyarken, Türkiye'nin uluslararası hukuk ve insani ilkeler çerçevesinde dengeli bir pozisyon almasını gerektiriyor.
