Avrupa Birliği savcıları Çarşamba günü, aşırı sağcı Patriots (Vatanseverler) parlamento grubunun Avrupa Parlamentosu'ndaki ofislerinde arama yaptı. Arama, grubun feshedilen selefi Identity and Democracy'nin (Kimlik ve Demokrasi) yolsuzluk iddialarına ilişkin soruşturmanın bir parçası. Identity and Democracy, Marine Le Pen gibi birçok Avrupalı aşırı sağcı partiyi bir araya getiriyordu.
Soruşturmanın Arka Planı
Avrupa Parlamentosu sözcüsü, aramanın savcıların talebi üzerine yapıldığını ve Parlamento'nun soruşturmayla tam işbirliği yaptığını belirtti. Ancak sözcü, soruşturmanın ayrıntıları hakkında yorum yapmaktan kaçındı. Soruşturma, Identity and Democracy grubunun 2019-2024 yasama dönemindeki faaliyetlerine odaklanıyor. Grubun, Avrupa Parlamentosu fonlarını usulsüz kullandığı iddiaları üzerinde duruluyor.
Identity and Democracy, 2024 seçimlerinin ardından dağılarak yerini Patriots grubuna bırakmıştı. Yeni grup, Fransa'dan Ulusal Birlik (Rassemblement National), İtalya'dan Lega, Avusturya'dan FPÖ ve Almanya'dan AfD gibi partileri bünyesinde barındırıyor. Grubun eş başkanları arasında Jordan Bardella ve Marco Zanni bulunuyor.
AB savcılığı (EPPO), 2021'den bu yana AB mali çıkarlarına zarar veren suçlarla mücadele ediyor. Son yıllarda Avrupa Parlamentosu'nda çeşitli yolsuzluk skandalları yaşandı. Özellikle 2022'de patlak veren Katar yolsuzluk skandalı (Qatargate), Parlamento'nun itibarını sarstı. Bu soruşturma da benzer endişeleri artırabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Patriots grubu, Avrupa'da aşırı sağın yükselişinin bir göstergesi. Grup, AB karşıtı ve göçmen karşıtı politikalarıyla biliniyor. Soruşturma, aşırı sağ partilerin AB fonlarını nasıl kullandığına dair tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Ayrıca, Marine Le Pen'in 2027 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerine hazırlandığı bir dönemde, partisinin itibarı üzerinde etkili olabilir.
AB kurumları, son yıllarda şeffaflık ve hesap verebilirlik konusunda artan baskı altında. Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, yolsuzlukla mücadele reformları vaat etmişti. Bu arama, AB'nin kendi içinde yolsuzlukla mücadelede ne kadar etkili olduğu sorusunu gündeme getirebilir. Öte yandan, aşırı sağ grupların bu tür soruşturmaları siyasi amaçlarla kullanması da muhtemel.
Soruşturmanın sonuçları, önümüzdeki aylarda netlik kazanacak. Eğer yolsuzluk iddiaları doğrulanırsa, Patriots grubu ve üye partiler ciddi yaptırımlarla karşılaşabilir. Bu da Avrupa siyasetinde dengeleri değiştirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB'nin aşırı sağcı gruplara yönelik yolsuzluk soruşturması, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde dolaylı bir etki yaratabilir. Zira Patriots grubu, Türkiye'nin AB üyeliğine mesafeli duran ve göçmen karşıtı söylemleriyle bilinen partilerden oluşuyor. Soruşturmanın bu grupları zayıflatması, AB içinde Türkiye'ye daha ılımlı yaklaşan seslerin güçlenmesine yol açabilir. Ancak asıl etki, AB'nin kendi içindeki yolsuzluk algısı ve reform süreci üzerinden hissedilecek. Türkiye, AB ile vize serbestisi ve Gümrük Birliği güncellemesi gibi konularda müzakere ederken, AB'nin iç işleyişindeki bu tür soruşturmalar, kurumların güvenilirliğini sorgulatabilir. Yine de doğrudan bir yansıma beklenmemeli.
