Avrupa Birliği, Fransa ve İspanya'da devam eden orman yangınlarına karşı mücadelede üye ülkelere destek sağlamak amacıyla itfaiye uçaklarını hazır bekletiyor. AB Kriz Yönetimi Komiseri Janez Lenarčič, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, yangınlarla mücadelede Avrupa dayanışmasının önemine vurgu yaparak, 'Önümüzdeki günlerde hava koşullarının yangın riskini artırması bekleniyor. AB olarak hazırız ve ihtiyaç halinde derhal müdahale edeceğiz' ifadelerini kullandı. Bu gelişme, iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olaylarının sıklığının artmasıyla birlikte, AB'nin afet yönetimi kapasitesini güçlendirme çabalarını da gündeme getirdi.
Yangınlarla Mücadelede AB Dayanışması
Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesi ile İspanya'nın bazı bölgelerinde etkili olan orman yangınları, binlerce hektarlık alanı küle çevirdi. Binlerce itfaiyeci alevlere müdahale ederken, Fransa ve İspanya hükümetleri uluslararası yardım çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği'nin 2019 yılında hayata geçirdiği 'rescEU' programı kapsamında, orman yangınlarıyla mücadele için ortak bir filo oluşturuldu. Bu kapsamda, Hırvatistan, İtalya ve İspanya gibi ülkelerde konuşlu yangın söndürme uçakları ve helikopterler, yangın bölgelerine yönlendirilmek üzere hazır bekletiliyor. AB ayrıca, Copernicus uydu sistemi aracılığıyla yangınların yayılımını izleyerek ulusal makamlara anlık veri sağlıyor.
AB Kriz Yönetimi Komiseri Janez Lenarčič, yangınlarla ilgili olarak 'Bu yaz, Avrupa genelinde iklim krizinin etkilerini açıkça görüyoruz. Sadece Fransa ve İspanya değil, Portekiz, İtalya ve Yunanistan da benzer tehditlerle karşı karşıya. AB'nin ortak kapasitesi, üye ülkelerin tek başına mücadele etmekte zorlandığı bu tür durumlarda kritik öneme sahip' dedi.
İklim Krizi ve Artan Yangın Riski
Bilim insanları, iklim değişikliğinin orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artırdığı konusunda hemfikir. Avrupa'da yaşanan sıcak hava dalgaları ve kuraklık, yangınların yayılması için uygun zemin hazırlıyor. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi (EFFIS) verilerine göre, bu yıl şu ana kadar AB genelinde yaklaşık 200 bin hektar ormanlık alan yandı. Bu rakam, son on yılın ortalamasının oldukça üzerinde.
AB, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefini benimsemiş durumda. Ancak uzmanlar, iklim değişikliğinin etkilerinin artık kaçınılmaz olduğunu ve adaptasyon politikalarına daha fazla yatırım yapılması gerektiğini vurguluyor. Yangınlarla mücadelede sadece acil müdahale değil, orman yönetimi ve yangın önleme konusunda da uzun vadeli stratejiler geliştirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa genelinde artan orman yangınları ve AB'nin bu krizlere karşı geliştirdiği ortak müdahale mekanizması, Türkiye için de önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, geçtiğimiz yıllarda özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde büyük orman yangınlarıyla mücadele etmiş, bu süreçte bazı AB ülkelerinden destek almıştı. İklim değişikliğinin Akdeniz havzasında yarattığı riskler göz önüne alındığında, Türkiye'nin de komşu ülkelerle ve AB ile işbirliği içinde yangınla mücadele kapasitesini artırması büyük önem taşıyor. Ayrıca, AB'nin rescEU programı gibi ortak mekanizmalara katılım ve uluslararası dayanışma, Türkiye'nin afet yönetimi politikalarına entegre edilebilir. Bu bağlamda, sınır aşan çevre sorunlarıyla mücadelede bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi, Türkiye'nin dış politika öncelikleri arasında yer almalıdır.
