İngiltere hükümeti, Avrupa Birliği ülkelerinden gelen öğrencilere uygulanan üniversite harçlarını düşürmeyi değerlendiriyor. Başbakan Keir Starmer, İngiliz şirketlerini AB’nin 'ekonomik güvenlik' kapsamına dahil etmek için yürütülen müzakerelerde bu tavizin önemli bir koz olabileceğini düşünüyor. Plan, Brexit sonrası AB vatandaşlarına uygulanan yüksek öğrenim ücretlerinin uluslararası öğrenci seviyesine indirilmesini içeriyor. Bu adım, hem eğitim sektörünü canlandırmayı hem de Brexit sonrası bozulan ilişkileri onarmayı hedefliyor.
Gelişmenin arka planı
İngiltere’nin AB’den ayrılmasının ardından AB vatandaşları, İngiliz üniversitelerinde uluslararası öğrenci statüsüne geçirilmiş ve harçlar yılda ortalama 10.000 ila 20.000 sterlin arasında değişen seviyelere yükselmişti. Bu durum, AB ülkelerinden gelen öğrenci sayısında ciddi düşüşe neden oldu. İngiltere Üniversiteler Birliği verilerine göre, Brexit sonrası AB’den gelen öğrenci sayısı yüzde 40 azalarak 2020-2021 döneminde 31.000’e geriledi. Özellikle Alman, Fransız ve İtalyan öğrenciler, İngiltere’ye kıyasla daha düşük harçlar sunan Hollanda ve İspanya’yı tercih ediyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Starmer hükümeti, bu hamleyle AB ile ilişkileri yeniden yapılandırmayı ve İngiliz yüksek öğretim sektörünün rekabet gücünü artırmayı amaçlıyor. AB’nin 'ekonomik güvenlik' konsepti, kritik teknolojiler, enerji güvenliği, tedarik zinciri dayanıklılığı ve yatırım denetimini kapsıyor. İngiltere, bu şemsiye altına girmek için eğitim, balıkçılık ve tarım gibi alanlarda tavizler vermeye hazırlanıyor. Uzmanlar, bu adımın Londra’nın Brexit sonrası küresel ticaretteki konumunu güçlendirebileceğini belirtiyor. Ancak İngiliz üniversitelerinin mali kaynaklarındaki daralma, indirim planının uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Öğrenci harçları, üniversite bütçelerinin önemli bir kısmını oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Her ne kadar haber doğrudan Türkiye’yi ilgilendirmese de, İngiltere’nin AB ile yakınlaşma çabaları küresel ticaret dengelerini etkileyebilir. Türkiye, İngiltere ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması’nı derinleştirme arayışında; AB ile İngiltere arasında sağlanacak bir ekonomik güvenlik işbirliği, Türkiye’nin bu süreçte elini zayıflatabilir. Ayrıca İngiltere’nin AB öğrencilerine harç indirimi yapması, Türkiye’den İngiltere’ye giden öğrenci sayısını dolaylı olarak etkileyebilir; uluslararası öğrenci kontenjanlarında rekabet artabilir. Türkiye’nin de kendi yüksek öğretim sisteminde benzer rekabetçi politikalar geliştirmesi gerekebilir.
