Avrupa Birliği (AB), 12 Haziran'da üzerinde mutabakata varılan yolcu hakları reformu kapsamında, havayolu şirketlerinin ebeveynlerden çocuklarıyla yan yana oturmak için ek ücret talep etmesini yasakladı. Düzenleme, özellikle küçük çocuklu ailelerin seyahatlerini kolaylaştırmayı ve adil olmayan uygulamaları sona erdirmeyi hedefliyor. Reform, AB genelinde havacılık sektöründe daha kapsamlı değişikliklerin bir parçası olarak görülüyor.
Yeni düzenlemenin ayrıntıları
AB Komisyonu'nun önerisi üzerine hazırlanan reform, havayollarının 12 yaşından küçük çocukların ebeveynleri veya vasileriyle yan yana oturmasını sağlamasını zorunlu kılıyor. Şirketler, bu hizmet için ayrı bir ücret talep edemeyecek. Düzenleme, özellikle bütçe havayollarında sıkça rastlanan ve ailelerin çocuklarından ayrı oturmak zorunda kalmasına yol açan uygulamaları hedef alıyor. AB, bu adımla yolcu memnuniyetini artırmayı ve özellikle küçük çocuklu ailelerin seyahat deneyimini iyileştirmeyi amaçlıyor.
Reform, aynı zamanda uçuş gecikmeleri, iptaller ve bagaj sorunları gibi konularda yolcuların haklarını genişletiyor. Havayollarının, gecikmelerde yolculara daha hızlı tazminat ödemesi ve bilgilendirme yapması zorunlu hale getiriliyor. Ayrıca, engelli yolcular ve hareket kısıtlılığı olan bireyler için erişilebilirlik standartları güçlendiriliyor.
Küresel etki ve sektör tepkileri
AB'nin bu adımı, küresel havacılık sektöründe örnek teşkil edebilir. Benzer düzenlemeler, ABD'de de tartışılırken, bazı havayolları gönüllü olarak aile oturma düzenlemelerini iyileştirme sözü vermişti. Ancak AB, bu konuda bağlayıcı kurallar getiren ilk büyük ekonomik blok oldu. Havayolu şirketleri, yeni düzenlemenin operasyonel maliyetleri artırabileceği ve özellikle düşük maliyetli taşıyıcıları olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle endişelerini dile getirdi. Buna karşın, tüketici örgütleri kararı memnuniyetle karşıladı.
Reform, AB'nin yolcu hakları mevzuatını modernize etme çabalarının bir parçası. Son yıllarda artan seyahat talebi ve havayolu şirketlerinin uygulamaları, özellikle pandemi sonrası dönemde yoğun eleştirilere maruz kalmıştı. AB, 2020'de başlatılan danışma sürecinin ardından bu reformu hayata geçirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
AB'nin bu düzenlemesi, Türkiye'deki havayolu şirketleri ve Türk tüketiciler için doğrudan bağlayıcı olmasa da, sektörde bir referans noktası oluşturabilir. Türkiye, AB ile ilişkilerinde uyum süreci kapsamında benzer düzenlemeleri gündeme alabilir. Özellikle Türk Hava Yolları ve diğer yerli taşıyıcılar, AB rotalarında bu kurallara uymak zorunda kalacak. Ayrıca, Türk vatandaşlarının AB ülkelerine seyahatlerinde bu haklardan yararlanması, Türkiye-AB ilişkilerinde vize serbestisi ve yolcu hakları konularında olumlu bir etki yaratabilir. Düzenleme, Türkiye'nin sivil havacılık mevzuatını Avrupa standartlarına yaklaştırma çabalarına da katkı sağlayabilir.
