Guantanamo Körfezi'ndeki askeri mahkeme, 11 Eylül 2001 saldırılarını planlamakla suçlanan Halid Şeyh Muhammed ve diğer üç sanığın yargılanmasının Haziran 2028'de başlayacağını açıkladı. Karar, saldırıların üzerinden çeyrek asır geçmesine rağmen adalet sürecinin hâlâ tamamlanamadığını gösteriyor.
Yıllara Yayılan Hukuk Mücadelesi
Halid Şeyh Muhammed, Velid bin Attaş, Remzi bin el-Şeyh ve Mustafa el-Havsavi, 11 Eylül saldırılarını planlamak, organize etmek ve desteklemekle suçlanıyor. 2003'te Pakistan'da yakalanan Halid Şeyh Muhammed, önce CIA'in gizli hapishanelerinde sorgulandı, ardından 2006'da Guantanamo'ya nakledildi. 2008'de askeri komisyon önünde yargılanmaya başlanması planlanmıştı, ancak uzun süren ön duruşmalar, savunma itirazları ve prosedürel engeller nedeniyle dava bir türlü esasa giremedi. Sanıklar, işkence altında alınan ifadelerin delil olarak kullanılamayacağını savunuyor. Savcılar ise suçlamaların sağlam delillere dayandığını belirtiyor. 2028 tarihi, savunma avukatlarının yeterli hazırlık süresi talebi ve mahkemenin yoğun takvimi göz önüne alınarak belirlendi. Bu tarih, sanıkların yakalanmasından 25 yıl, saldırılardan ise 27 yıl sonrasına denk geliyor.
Uluslararası Hukuk ve Adalet Arayışı
11 Eylül saldırılarında 2.977 kişi hayatını kaybetti. Kurban yakınları yıllardır davaların sonuçlanmasını bekliyor. Bazı aileler, askeri mahkeme yerine sivil mahkemede yargılamanın daha adil olacağını savunuyor. İnsan hakları örgütleri, Guantanamo'daki yargılamaların uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve işkence delillerinin kullanılmasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini belirtiyor. ABD yönetimi ise askeri komisyonların yasal çerçevede çalıştığını savunuyor. Dava, aynı zamanda ABD'nin terörle mücadele politikalarının hukuki boyutunu da uluslararası alanda tartışmaya açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
11 Eylül saldırıları sonrası ABD'nin terörle mücadele stratejisi, Türkiye'yi de yakından ilgilendiriyor. Türkiye, NATO müttefiki olarak Afganistan'daki uluslararası güçlerde yer aldı ve terörle mücadele konusunda ABD ile işbirliği yaptı. Guantanamo'da yargılanan bazı tutukluların Türkiye ile bağlantılı olduğu iddiaları zaman zaman gündeme geldi. Dava sürecinin uzaması, ABD'nin adalet sistemi ve terörle mücadele yöntemleri konusundaki tartışmaları canlı tutarak, Türkiye'nin de dahil olduğu uluslararası kamuoyunda yankı buluyor.
2028'de başlayacak dava, ABD'nin 11 Eylül saldırılarına yönelik hukuki hesaplaşmasının son perdesi olacak. Ancak sürecin halen devam etmesi, saldırıların siyasi ve hukuki yansımalarının uzun yıllar daha süreceğini gösteriyor.
