New York İtfaiye Departmanı (FDNY) sendika liderleri, 11 Eylül saldırılarının ardından ortaya çıkan sağlık sorunları nedeniyle binlerce itfaiyecinin sağlık güvencesini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek federal hükümetten acil koruma talep ediyor. Sendika, sağlık kayıtlarının yıllarca saklandığını ve bu durumun "iğrenç" olduğunu söylüyor.
Sağlık Krizi ve Gizlenen Kayıtlar
11 Eylül 2001 saldırılarında Dünya Ticaret Merkezi'nin yıkılmasının ardından binlerce itfaiyeci, kurtarma çalışmaları sırasında toksik tozlara ve kanserojen maddelere maruz kaldı. O günden bu yana birçok itfaiyeci kanser, solunum yolu hastalıkları ve diğer ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele ediyor. FDNY sendikası, yakın zamanda ortaya çıkan belgelerin, sağlık sorunlarının ciddiyetinin yıllarca gizlendiğini gösterdiğini iddia ediyor. "Her nefeste ölüyorduk" diyen itfaiyeciler, yetkililerin bu gerçeği bildiğini ancak harekete geçmediğini belirtiyor.
Sendika liderleri, federal hükümetin 11 Eylül Sağlık Programı kapsamında sağlanan sağlık yardımlarının genişletilmesi ve binlerce hasta üye için kalıcı sağlık koruması sağlanması çağrısında bulunuyor. Kongre'deki bazı milletvekilleri de bu konuda yasa teklifi hazırlığında. Ancak mevcut yasaların yetersiz kaldığı ve bürokratik engellerin mağdurları mağdur ettiği belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
11 Eylül saldırıları sadece ABD'yi değil, tüm dünyayı etkileyen bir dönüm noktası oldu. Sonrasında başlatılan "teröre karşı savaş" politikaları, Afganistan ve Irak işgallerine yol açtı; küresel güvenlik algısını ve uluslararası ilişkileri derinden sarstı. İtfaiyecilerin yaşadığı sağlık krizi, bu savaşın görünmeyen maliyetini gözler önüne seriyor. ABD'deki bu gelişme, diğer ülkelerdeki acil durum çalışanlarının hakları ve sağlık korumaları konusunda da tartışmaları beraberinde getirebilir. Özellikle doğal afetler ve terör saldırıları sonrası görev yapan ilk müdahale ekiplerinin maruz kaldığı riskler ve sonrasında yaşadıkları sağlık sorunları evrensel bir sorun.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, deprem kuşağında yer alan ve sık sık doğal afetlerle karşılaşan bir ülke olarak, afet sonrası görev yapan itfaiye, arama-kurtarma ve sağlık personelinin hakları konusunda benzer sorunlarla karşılaşabilir. 11 Eylül sonrası yaşananlar, acil durum çalışanlarının maruz kaldığı uzun vadeli sağlık risklerinin önemini gösteriyor. Türkiye'de de özellikle 1999 Marmara Depremi ve sonrasında yaşanan afetlerde görev alan personelin sağlık takibi ve haklarının iyileştirilmesi gerekiyor. Ayrıca, ABD'deki bu gelişme, Türkiye'nin afet yönetimi ve iş sağlığı politikalarını gözden geçirmesi için bir fırsat olabilir. İtfaiyecilerin sendikal hakları ve sağlık güvenceleri, kamu güvenliği açısından kritik önem taşıyor.
