Japonya merkezli perakende devi 7-Eleven, spor giyim markası Nike'a karşı ABD'de dava açtı. Şirket, Nike'ın yakında piyasaya süreceği Air Max 95 model ayakkabının, 7-Eleven'ın tescilli üç renkli çizgi markasının "kafa karıştırıcı derecede benzer bir taklidi" olduğunu iddia ediyor. Dava, 7-Eleven'ın yeşil, kırmızı ve turuncu çizgilerinden oluşan ve Slurpee içecekleriyle özdeşleşen logosunun, Nike tarafından izinsiz kullanıldığı gerekçesiyle açıldı. Nike'ın Air Max 95'inin renk şeması, 7-Eleven'ın markasıyla neredeyse birebir örtüşüyor: beyaz taban üzerine yeşil, kırmızı ve turuncu çizgiler. 7-Eleven, bu benzerliğin tüketicilerde yanılgıya yol açabileceğini ve marka değerine zarar verebileceğini savunuyor.
Gelişmenin arka planı
7-Eleven, 26 Şubat 2025 tarihinde New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi'ne sunduğu dilekçede, Nike'ın Air Max 95 modelinin 7-Eleven'ın 2017'den beri kullandığı ve 2024'te ABD Patent ve Marka Ofisi'ne (USPTO) kaydettirdiği üç renkli çizgi markasını ihlal ettiğini öne sürdü. 7-Eleven'ın avukatları, Nike'ın bu tasarımı bilinçli olarak seçtiğini, çünkü Slurpee markasının genç tüketiciler arasında popüler olduğunu ve Nike'ın bu popülerlikten faydalanmak istediğini iddia ediyor. Nike'ın Air Max 95'inin, 7-Eleven mağazalarında satılan Slurpee bardaklarındaki renk düzenine çarpıcı bir benzerlik taşıdığı belirtiliyor.
Nike henüz davaya resmi bir yanıt vermedi ancak şirket sözcüsü, konuyla ilgili olarak "Nike, fikri mülkiyet haklarına saygı duyar ve tüm marka ihlali iddialarını ciddiye alır. Ancak mevcut dava hakkında yorum yapmak için henüz erken" ifadelerini kullandı. Hukuk uzmanları, davanın marka hukuku açısından önemli emsaller oluşturabileceğini, çünkü renk kombinasyonlarının marka olarak tescillenmesinin giderek yaygınlaştığını belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Dava, küresel marka koruma mücadelelerinin yeni bir örneği olarak değerlendiriliyor. 7-Eleven, 71.000'den fazla mağazasıyla dünyanın en büyük perakende zincirlerinden biri ve Slurpee markası, özellikle ABD, Asya ve Avustralya'da güçlü bir tüketici bilinirliğine sahip. Nike ise 2024 yılında 51 milyar dolar gelir elde eden, küresel spor giyim pazarının liderlerinden. İki dev şirket arasındaki bu hukuki çekişme, marka değerinin ve tüketici algısının korunmasının önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Uzmanlar, bu tür davaların özellikle moda ve perakende sektörlerinde artabileceğini, çünkü markaların renk, desen ve logoları giderek daha agresif bir şekilde korumaya çalıştığını ifade ediyor. Benzer bir dava 2023'te, Adidas'ın üç çizgi markasını kullanan bir ayakkabı üreticisine karşı açtığı davada, Adidas lehine sonuçlanmıştı. 7-Eleven'ın davasının sonucu, marka hukukunda renk kombinasyonlarının korunmasına yönelik yeni bir emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de 7-Eleven mağazası bulunmamakla birlikte, Slurpee markası çeşitli marketlerde satılan dondurulmuş içeceklerle bilinir. Nike ise Türkiye'de yaygın bir tüketici kitlesine sahiptir. Dava, Türkiye'deki perakende ve moda markaları için de önemli bir ders niteliği taşıyor: Marka tescili ve fikri mülkiyet koruması, küresel pazarlarda rekabet avantajı sağlamak için kritik öneme sahip. Türk şirketlerin, özellikle yurtdışına açılırken renk, desen ve logo gibi ayırt edici unsurlarını tescil ettirmeleri, benzer ihlal davalarında ellerini güçlendirecektir. Ayrıca, bu dava Türk hukuk sisteminde de marka ihlali davalarının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
