2026 yılında düzenlenmesi planlanan NATO Zirvesi, dünyanın en büyük askeri ittifakı için kritik bir dönemeç olmaya hazırlanıyor. Rusya-Ukrayna savaşının devam ettiği, Çin'in yükselişinin küresel güç dengelerini sarstığı ve ABD'nin Avrupa'daki taahhütlerine ilişkin soru işaretlerinin arttığı bir ortamda, 32 üyeli ittifakın geleceği masaya yatırılacak. Zirvede ele alınması beklenen başlıca konular arasında savunma harcamalarının artırılması, yeni üyelerin entegrasyonu, caydırıcılık politikalarının güncellenmesi ve Çin'in etkinliğine karşı alınacak önlemler yer alıyor. NATO yetkilileri, zirvenin ittifakın 75. yılına denk gelen bu dönemde, üyeler arasındaki dayanışmanın pekiştirilmesi ve ortak tehditlere karşı birleşik bir duruş sergilenmesi için önemli bir fırsat olduğunu vurguluyor.
Genişleme ve Savunma Harcamaları Zirvenin Odağında
Finlandiya ve İsveç'in katılımıyla 32 üyeye ulaşan NATO, yeni üyelerin ittifaka entegrasyonunu hızlandırmayı hedefliyor. Özellikle İsveç'in üyeliğinin onaylanmasıyla birlikte, bu ülkenin savunma kapasitesinin NATO standartlarına uyumlu hale getirilmesi için çalışmalar sürüyor. Bununla birlikte, ittifakın doğu kanadındaki varlığının güçlendirilmesi ve Baltık bölgesinde caydırıcılığın artırılması da gündemdeki yerini koruyor.
Savunma harcamaları konusu, zirvenin en tartışmalı başlıklarından biri olacak. 2014 Galler Zirvesi'nde alınan kararla üyelerin gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYH) en az yüzde 2'sini savunmaya ayırması hedeflenmişti. Ancak birçok üye bu hedefi tutturamazken, ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, müttefiklerinden daha yüksek bir taahhüt bekliyor. Almanya ve Fransa gibi büyük Avrupa ekonomileri harcamalarını artırma sözü verse de, bazı üyeler ekonomik zorluklar nedeniyle bu hedefin gerçekçi olmadığını savunuyor.
Küresel Güç Dengesi ve Çin Faktörü
NATO'nun 2022'de yayımladığı Stratejik Konsept belgesi, Çin'in artan askeri kapasitesini ve Rusya ile olan işbirliğini ilk kez doğrudan bir tehdit olarak tanımlamıştı. 2026 zirvesinde bu yaklaşımın daha da somutlaşması bekleniyor. Çin'in teknoloji transferi, siber saldırılar ve Afrika'daki artan etkinliği, ittifak üyeleri arasında endişe yaratıyor. Özellikle Akdeniz ve Kuzey Afrika'da Çin'in askeri varlığının artması, NATO'nun güney kanadında yeni bir tehdit algısı oluşturuyor. Bu bağlamda, ittifakın Çin ile ilişkilerini yeniden tanımlaması ve birlikte hareket etme mekanizmaları geliştirmesi gündeme gelecek.
Rusya-Ukrayna savaşının sonuçları da zirvede detaylı olarak ele alınacak. Savaşın uzaması, NATO'nun mühimmat stoklarını tüketirken, savunma sanayi üretim kapasitesinin artırılması öncelikli hale geldi. Ukrayna'ya yapılan askeri yardımların sürdürülmesi ve Kiev'in olası bir barış görüşmesinde elini güçlendirecek askeri desteğin sağlanması, ittifakın ortak tutumunu belirleyecek. Ayrıca, İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya katılımıyla birlikte, Baltık Denizi'nin bir NATO gölü haline gelmesi, Rusya'nın Kaliningrad bölgesinde konuşlanmış askeri varlığına karşı yeni bir savunma hattı oluşturulmasını da beraberinde getirecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
2026 NATO Zirvesi, Türkiye için ittifak içindeki konumunu pekiştirme ve savunma sanayiindeki iddiasını artırma açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, özellikle terörle mücadele konusunda NATO'nun desteğini almayı ve PKK/YPG gibi örgütlerin ittifakın tehdit tanımına dahil edilmesini bekliyor. Ayrıca, yerli savunma sistemlerinin NATO envanterine girmesi ve Türk savunma sanayisinin ihracat olanaklarının genişlemesi için zirvenin bir platform olarak kullanılması hedefleniyor. Öte yandan, Yunanistan ile olan gerilimler ve Doğu Akdeniz'deki güç dengesi, Türkiye'nin NATO içindeki hassasiyetlerini artırıyor. Zirvede alınacak kararlar, Türkiye'nin güvenlik politikaları ve bölgesel etkinliği üzerinde doğrudan belirleyici olacak.
