Bir aile, 2011 model Ford Fiesta’larının geçirdiği kazada aracın pert olduğunu öğrendi. Sigorta şirketi, hasar tespitinin ardından araç için 2.000 dolar nakit ödeme teklif etti. Ancak aynı araç, hurda olarak satıldığında 2.700 dolar getiriyor. Bu durum, araç sahibini ikilemde bıraktı: Sigortanın teklifini kabul edip 2.000 doları mı almalı, yoksa aracı olduğu gibi bırakıp 2.700 dolar mı kazanmalı? Olay, Amerika Birleşik Devletleri’nde sıkça yaşanan sigorta anlaşmazlıklarından biri olarak dikkat çekiyor. Araç sahibi, konuyu kamuoyuna taşıyarak benzer durumda olan sürücülere yol göstermeyi amaçlıyor.
Kazanın ardından sigorta süreci
Kaza sonrası aracın ön kısmı ağır hasar aldı. Kaput büküldü, radyatör çatladı ve ön tampon tamamen parçalandı. Araç, çekiciyle servise götürüldü ve yapılan ekspertizde aracın pert olduğuna karar verildi. Sigorta şirketi, aracın kaza öncesi piyasa değerini 3.500 dolar olarak belirledi. Hasarın tamir maliyeti bu değerin üzerinde olduğu için araç “total loss” (pert) ilan edildi. Sigorta poliçesine göre, araç sahibine iki seçenek sunuldu: Ya aracı sigortaya bırakıp 2.000 dolar nakit ödeme alacak ya da aracı kendisi hurda olarak satacak ve 2.700 dolar kazanacaktı. Aradaki fark, sigorta şirketinin hurda değerini düşük hesaplamasından kaynaklanıyor. Sigorta şirketleri genellikle hurda araçları toptan fiyattan satarken, bireysel satışlarda daha yüksek fiyat elde edilebiliyor.
Araç sahibi, sigortanın teklifini kabul etmek yerine aracı hurda olarak satmayı düşünüyor. Ancak bu durumda aracın çekici ücreti, bekleme süresi ve satış işlemleri gibi ek maliyetler ortaya çıkıyor. Ayrıca hurda piyasasında fiyatın düşme riski de var. Uzmanlar, bu tür durumlarda araç sahiplerinin kendi araştırmalarını yaparak en iyi teklifi alması gerektiğini belirtiyor.
Sigorta sektöründe benzer sorunlar
Bu olay, sigorta şirketlerinin pert araçlarda uyguladığı değerleme yöntemlerini sorgulatıyor. Çoğu sigorta şirketi, aracın kaza öncesi piyasa değerini belirlerken bölgesel verileri kullanıyor. Ancak bu değer, gerçek piyasa koşullarını yansıtmayabiliyor. Özellikle eski model araçlarda, piyasa değeri düşük olduğu için araç sahipleri düşük tekliflerle karşılaşıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl milyonlarca araç pert oluyor ve araç sahipleri sigorta şirketleriyle pazarlık yapmak zorunda kalıyor. Uzmanlar, araç sahiplerinin kendi ekspertiz raporlarını almasını ve sigorta şirketlerinin teklifine itiraz etmesini öneriyor.
Küresel sigorta sektörü, bu tür uyuşmazlıkları azaltmak için daha şeffaf değerleme yöntemleri geliştirmeye çalışıyor. Ancak her ülkede farklı düzenlemeler olduğu için sorun devam ediyor. Örneğin, Türkiye’de Sigorta Tahkim Komisyonu gibi mekanizmalar, araç sahiplerine sigorta şirketlerine karşı hak arama imkanı sunuyor. ABD’de ise eyalet bazında farklı yasalar uygulanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de de benzer sigorta uyuşmazlıkları sıkça yaşanıyor. Türk sigorta şirketleri, pert araçlarda genellikle aracın kasko değerini esas alıyor, ancak piyasa değeri ile kasko değeri arasındaki fark sürücüleri mağdur edebiliyor. Bu olay, Türk tüketicilere sigorta tekliflerini kabul etmeden önce araştırma yapmaları gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca Türkiye’de Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) gibi kurumlar, sigorta değerleme süreçlerini denetleyerek tüketici haklarını korumaya çalışıyor. Bu tür uluslararası örnekler, Türkiye’deki sigorta uygulamalarının iyileştirilmesine katkı sağlayabilir.
