Uganda'da mülteci olarak yaşayan 150 Sudanlı, gönüllü geri dönüş programı kapsamında bugün Sudan'ın başkenti Hartum'a ayak bastı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, söz konusu uçuş, Uganda'daki Sudanlılar için düzenlenen gönüllü geri dönüş programının 14'üncü seferi olma özelliğini taşıyor. Geri dönenlerin uçak biletleri ve seyahat masrafları, Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve Sudan hükümetinin ortak yürüttüğü program kapsamında karşılandı.
Gönüllü dönüş programının arka planı
Sudan, Nisan 2023'te ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında başlayan iç çatışmalar nedeniyle büyük bir insani krizle karşı karşıya. Çatışmalar, ülke genelinde milyonlarca insanın yerinden edilmesine yol açtı; komşu ülkelere ise yüz binlerce Sudanlı sığındı. Uganda, çatışmalardan kaçan Sudanlılara kapılarını açan ülkeler arasında yer aldı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) verilerine göre, Uganda'da kayıtlı Sudanlı mülteci sayısı 50 bini aşmış durumda.
Gönüllü geri dönüş programı, Sudan'ın istikrara kavuşması ve mültecilerin güvenli bir şekilde evlerine dönmelerini kolaylaştırmak amacıyla hayata geçirildi. Program kapsamında bugüne kadar 14 uçuş düzenlendi ve binlerce Sudanlı ülkesine geri döndü. Geri dönüşler, gönüllülük esasına dayanıyor; mülteciler, dönüş kararlarını kendi iradeleriyle veriyor. IOM, dönüş sürecinde lojistik destek sağlarken, Sudan hükümeti de ülkeye gelen vatandaşlarının kabulü ve uyum sürecinde görev alıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Sudan'daki çatışmalar, yalnızca ülke içinde değil, bölge genelinde de ciddi sonuçlar doğuruyor. Komşu ülkeler, mülteci akınıyla başa çıkmaya çalışırken, uluslararası toplum da Sudan'daki insani krize çözüm bulmak için çaba sarf ediyor. Mültecilerin evlerine dönüşü, bölgesel istikrar açısından olumlu bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar, kalıcı barış sağlanmadan geri dönüşlerin sürdürülebilir olmayacağına dikkat çekiyor.
Sudan'daki çatışmalar, Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesini de etkileyen büyük bir istikrarsızlık kaynağı. Mülteci akınları, komşu ülkelerin kaynaklarını zorluyor ve bölgesel güvenlik risklerini artırıyor. Uluslararası toplumun Sudan'daki barış çabalarını desteklemesi, hem Sudan halkının hem de bölgenin geleceği için büyük önem taşıyor. Gönüllü geri dönüş programı, bu bağlamda umut verici bir girişim olarak görülüyor; ancak kalıcı çözüm için siyasi diyaloğun güçlendirilmesi gerekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki mülteci hareketliliği, Türkiye'nin Doğu Afrika'ya yönelik dış politikası açısından yakından izleniyor. Türkiye, Sudan'da barışın tesisi ve insani krizin hafifletilmesi için uluslararası çabalara destek veriyor. Ayrıca, Türkiye'nin Afrika'daki insani yardım programları kapsamında Sudanlı mültecilere yönelik projeleri bulunuyor. Bu gelişme, mültecilerin gönüllü ve güvenli geri dönüşünün teşvik edilmesi açısından Türkiye'nin desteklediği bir yaklaşımı yansıtıyor. Bölgesel istikrarın sağlanması, Türkiye'nin Afrika'daki ticari ve stratejik çıkarları için de olumlu bir ortam yaratabilir.
