İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın yeni pasaport düzenlemeleri, 15 yaşındaki çifte vatandaş bir İngiliz kızın İtalya'daki büyükannesini ziyaretinin ardından İngiltere'ye dönüşünü altı hafta geciktirdi. Olay, Brexit sonrası uygulamaya konulan ve çifte vatandaşlığa sahip çocukları da etkileyen katı kuralların yol açtığı mağduriyetlerin son örneği olarak kayıtlara geçti. Genç kız, okulunun altı haftasını kaçırmak zorunda kalırken, ailesi yetkililerin bürokratik engellerini aşmak için yoğun çaba harcadı. Bu durum, Birleşik Krallık'ta ikamet eden ancak diğer AB ülkeleri vatandaşlığına da sahip binlerce kişi için geçerli olan yeni pasaport politikasının pratikte yarattığı sorunlara dikkat çekiyor.
Politikanın arka planı: Brexit sonrası pasaport krizi
Brexit'in ardından İngiltere, AB ülkeleriyle olan vize ve pasaport uygulamalarını yeniden düzenledi. Yeni kurallar, Birleşik Krallık pasaportuna sahip olan ancak diğer AB üyesi ülkelerin vatandaşlığını da taşıyan kişileri de kapsıyor. Özellikle çocuklar, ebeveynlerin farklı vatandaşlıkları nedeniyle karmaşık prosedürlerle karşı karşıya kalıyor. İçişleri Bakanlığı, AB dışı seyahatlerde geçerli pasaport ibrazının zorunlu olduğunu, çifte vatandaşların ise İngiltere'ye girişte Birleşik Krallık pasaportu kullanması gerektiğini belirtiyor. Ancak uygulamada, pasaport yenileme süreçlerindeki gecikmeler ve belge eksiklikleri, aileleri çaresiz bırakıyor. Geçen yıl benzer durumdaki onlarca çocuğun haftalarca yurtdışında mahsur kaldığı bildirilmişti.
İtalya'da altı hafta kalan genç kızın ailesi, yetkililerle defalarca iletişime geçmelerine rağmen somut bir çözüm alamadı. Nihayetinde, İngiltere'nin Roma Büyükelçiliği'nin devreye girmesiyle sorun çözüldü. Ancak bu süreç, özellikle okul çağındaki çocukların eğitim hayatlarını olumsuz etkiliyor ve psikolojik travmaya yol açıyor. İnsan hakları örgütleri, uygulamanın çocukların aile birliğini ve eğitim hakkını ihlal ettiğini savunuyor. İçişleri Bakanlığı ise konuyla ilgili kapsamlı bir değerlendirme yapıldığını ve vaka bazında çözüm üretildiğini açıklamakla yetiniyor.
Bölgesel ve küresel boyut: AB-İngiltere ilişkilerinde yeni bir kriz sinyali
Bu olay, Brexit sonrası AB ile İngiltere arasındaki vize ve seyahat düzenlemelerindeki pürüzlere ışık tutuyor. Özellikle İtalya, İspanya ve Fransa gibi yoğun İngiliz göçmen nüfusuna sahip AB ülkelerinde benzer sorunlar yaşanıyor. Çifte vatandaşlık sahibi kişiler, her iki ülke arasında sıkışmış durumda. AB Komisyonu, İngiltere'nin bu konuda daha esnek bir politika izlemesi gerektiğini belirtirken, Londra yönetimi ise kuralların net olduğunu ve tüm vatandaşlar için eşit uygulandığını savunuyor. Ancak bu tür vakalar, AB-İngiltere ilişkilerinde güven bunalımına yol açıyor. Ayrıca, diğer ülkelerdeki benzer düzenlemeler için de emsal teşkil etme potansiyeli taşıyor. Örneğin, ABD ve Kanada gibi ülkeler de çifte vatandaşlık konusunda katı kurallara sahip. Uzmanlar, küreselleşen dünyada bu tür bürokratik engellerin özellikle aileler için travmatik sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, benzer şekilde çifte vatandaşlık uygulamalarına sahip bir ülke olarak bu gelişmeyi yakından takip etmelidir. Özellikle Almanya, Hollanda ve Fransa gibi yoğun Türk nüfusu barındıran AB ülkelerindeki Türk vatandaşları, Brexit kaynaklı bu tür uygulamalardan etkilenebilir. Türkiye'nin AB ile olan vize serbestisi müzakereleri ve çifte vatandaşlık düzenlemeleri, bu tür krizlerin önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Ayrıca, Türk vatandaşlarının seyahat özgürlüğünü kısıtlayabilecek her türlü bürokratik engel, Türk dış politikasının ilgi alanına girmektedir. Bu olay, ülkeler arası pasaport ve vize politikalarının insan hayatına etkisini bir kez daha gözler önüne sermiştir.
