Yüz iki eski üst düzey Fransız ve İngiliz diplomat, Cumartesi günü hükümetlerine, Filistin topraklarında uluslararası hukuku uygulamak için işbirliği yapmaları çağrısında bulundu. Diplomatlar, İsrail'i yaşayabilir bir Filistin devleti olasılığını "yok etmeye" çalışmakla suçladı. İmzacılar arasında eski büyükelçiler, müsteşarlar ve ulusal güvenlik danışmanları yer alıyor. Açıklama, Fransa 24 uluslararası analisti Matthew-Mary Caruchet'in imzasıyla yayınlanan bir analizle birlikte geldi.
Diplomatların uyarısı
Eski diplomatlar, yayınladıkları ortak bildiride, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini ve Filistinlilere yönelik şiddeti "etnik temizlik" olarak nitelendirdi. Bildiride, "İsrail'in eylemleri, iki devletli çözümün temelini oluşturan Filistin devletinin toprak bütünlüğünü ve nüfus yapısını değiştirmeyi hedefliyor" ifadelerine yer verildi. Diplomatlar, Fransa ve İngiltere'nin, uluslararası toplumun Filistin meselesindeki sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
İmzacılar arasında, Fransa'nın eski Lübnan ve Suriye büyükelçileri ile İngiltere'nin eski Mısır ve Ürdün büyükelçileri gibi isimler bulunuyor. Bu isimler, kariyerlerinin büyük bölümünü Orta Doğu'da geçirmiş ve bölgeyi yakından tanıyan diplomatlar. Bildiride, "Bizler, bu politikaların sonuçlarını ilk elden gördük. Bugün Batı Şeria'da yaşananlar, insanlığa karşı suç niteliği taşıyabilir" denildi.
Fransa Dışişleri Bakanlığı ve İngiltere Dışişleri Bakanlığı henüz konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Ancak diplomatların bu çıkışı, iki ülkenin Filistin politikalarında bir değişiklik yaratıp yaratmayacağı merak konusu.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu açıklama, İsrail-Filistin çatışmasının uluslararası toplumda giderek daha fazla tartışıldığı bir dönemde geldi. Birleşmiş Milletler, geçtiğimiz ay yayınladığı raporda, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikalarının uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtmişti. Ayrıca, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Filistin topraklarında işlenen savaş suçlarına ilişkin soruşturması devam ediyor.
Batı Şeria'da son aylarda artan şiddet olayları, uluslararası toplumun dikkatini çekiyor. İsrail ordusunun Filistin kentlerine düzenlediği baskınlar ve yerleşimcilerin Filistin köylerine yönelik saldırıları, BM verilerine göre yılbaşından bu yana yüzlerce Filistinlinin yaralanmasına ve onlarca kişinin ölümüne yol açtı.
Fransa ve İngiltere'nin bu diplomatik girişimi, Avrupa Birliği içinde de yankı bulabilir. AB, uzun süredir iki devletli çözümü destekliyor ancak İsrail üzerinde etkili bir yaptırım uygulamaktan kaçınıyor. Bu bildiri, AB ülkelerinin Filistin politikasında daha somut adımlar atması yönünde bir baskı oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını tarihsel olarak destekleyen bir ülke olarak, bu diplomatik girişimi memnuniyetle karşılayabilir. Ancak Türkiye'nin İsrail ile son yıllarda geliştirdiği ekonomik ve siyasi ilişkiler, bu tür bir bildiriye doğrudan desteğini sınırlayabilir. Yine de bu gelişme, Türkiye'nin Filistin konusundaki tutumunu uluslararası platformlarda güçlendirebilir. Türkiye, BM ve İİT gibi kuruluşlarda Filistin'e destek vermeye devam ederken, Avrupalı eski diplomatların bu çıkışı, uluslararası kamuoyunda Filistin lehine bir farkındalık yaratabilir.
