İsrail Dışişleri Bakanlığı, aralarında Avrupa ülkelerinin de bulunduğu on Batılı ülkenin, ülkenin aşırı sağcı bakanları Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich'e yönelik giriş yasağı uyguladığını açıkladı. Bakanlık sözcüsü tarafından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu ülkelerin, Filistin topraklarındaki yerleşim politikaları ve ırkçı söylemleriyle bilinen iki bakana ülke sınırlarını kapattığı belirtildi. Kararın, İsrail'in uluslararası alanda giderek yalnızlaştığı bir dönemde geldiğine dikkat çekilirken, bu hamlenin Netanyahu hükümeti üzerindeki diplomatik baskıyı artırması bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, yıllardır Filistinlilere yönelik kışkırtıcı söylemleri ve Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimleri teşvik eden politikalarıyla tanınıyor. Ben-Gvir, geçmişte Mescid-i Aksa'ya düzenlediği baskınlarla ve Arap karşıtı açıklamalarıyla gündeme gelirken, Smotrich de Filistin topraklarının ilhakını savunan görüşleriyle biliniyor.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, yasak kararının uygulandığı ülkelerin isimlerini açıklamazken, diplomatik kaynaklar bu ülkeler arasında Fransa, Almanya, İngiltere, İtalya ve Kanada gibi Batılı ülkelerin yanı sıra birkaç Kuzey Avrupa ülkesinin de bulunduğunu belirtiyor. Söz konusu ülkelerin, bakanların resmi temaslarını engellemek için adım attığı, ancak yasağın turistik seyahatleri de kapsadığı ifade ediliyor.
Karar, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları ve Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerine yönelik uluslararası eleştirilerin arttığı bir dönemde alındı. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, defalarca İsrail hükümetine yerleşimleri durdurma çağrısında bulunurken, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin de Filistin topraklarındaki savaş suçları iddialarına ilişkin soruşturma yürüttüğü biliniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
On batılı ülkenin bu adımı, İsrail'in aşırı sağcı kanadına karşı uluslararası toplumda giderek büyüyen bir rahatsızlığın göstergesi. Özellikle Avrupa ülkeleri, iki devletli çözüm vizyonuna tehdit olarak gördükleri bu isimlerin diplomatik temaslarını sınırlandırarak, İsrail hükümetine mesaj vermeyi amaçlıyor.
Uzmanlar, yasağın sembolik bir öneme sahip olduğunu, ancak Netanyahu hükümetinin politikalarını doğrudan değiştirmeyeceğini belirtiyor. Bununla birlikte, İsrail'in uluslararası alanda artan izolasyonunun, ülkenin ekonomisine ve güvenlik işbirliklerine uzun vadede olumsuz yansıyabileceği vurgulanıyor.
Ben-Gvir ve Smotrich'in kendi tabanlarında popüler olduğu, ancak bu tür diplomatik yaptırımların koalisyon hükümeti içinde gerilime yol açabileceği konuşuluyor. İsrail muhalefeti ise hükümeti uluslararası alanda ülkeyi zor durumda bırakmakla suçluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını destekleyen ve İsrail'in yerleşim politikalarını eleştiren bir dış politika izliyor. Bu gelişme, uluslararası toplumun İsrail'in aşırı sağcı unsurlarına karşı aldığı yaptırımların arttığını gösteriyor. Türkiye'nin de zaman zaman benzer şekilde İsrailli yetkililerin ziyaretlerini veto ettiği düşünülürse, bu karar Ankara'nın duruşuyla örtüşüyor. Ancak Türkiye ile İsrail arasında son dönemde normalleşme adımları atılırken, bu tür yasakların ikili ilişkilere yansıması sınırlı kalacaktır. Daha geniş perspektifte, Batı'nın İsrail'e yönelik artan baskısı, bölgede Filistin lehine bir denge oluşturabilir.
